Co będzie na maturze podstawowej z języka niemieckiego? Oto gramatyka, którą trzeba znać na maturę 2026

Podchodząc do matury podstawowej z języka niemieckiego, trzeba przede wszystkim solidnie opanować gramatykę. A jakie konkretnie zagadnienia trzeba znać? W przypadku egzaminu na poziomie podstawowym w 2026 roku są to: (za informatorem CKE):

• RODZAJNIKI - określone, nieokreślone i brak rodzajników,
• RZECZOWNIKI:
• odmiana rzeczownika (deklinacja mocna, słaba i mieszana) w liczbie pojedynczej i mnogiej,
• tworzenie liczby mnogiej,
• rzeczowniki złożone,
• rzeczowniki zdrobniałe,
• rzeczowniki określające zawód i wykonawcę czynności,
• z przyrostkami: -e, -ei, -heit, -keit, -ler, -schaft, -ion, -tät, -in, -um, -ung, -ium, -ment, -ling,
• z przedrostkami Miss-, Un-, Ge-
• tworzone od nazw miast, krajów i części świata,
• tworzone od bezokoliczników,
• tworzone od przymiotników, imiesłowów i liczebników,
• odmiana imion własnych,
• rzeczownik po określeniu miary i wagi,
• rekcja rzeczownika,
• ZAIMKI:
• osobowe,
• nieosobowy es, man,
• nieokreślone, np. alle, alles, einer, einige, etwas, jeder, jemand, keiner, man, mehrere, niemand, nichts,
• zwrotny sich,
• dzierżawcze,
• wskazujące,
• pytające,
• względne,
• zaimek wzajemny einander,
• zaimki einer, eine, eines (eins) z dopełniaczem,
• PRZYMIOTNIKI:
• przymiotnik jako orzecznik,
• przymiotnik jako przydawka:
• z rodzajnikiem określonym i zaimkiem wskazującym,
• z rodzajnikiem nieokreślonym,
• z zaimkiem dzierżawczym oraz z zaimkiem nieokreślonym kein,
• bez rodzajnika,
• po liczebnikach głównych,
• po zaimkach pytających, nieokreślonych,
• po zaimkach liczebnych, np. alle, andere, beide, einige, folgende, manche, viele, wenige;
• regularne i nieregularne stopniowanie przymiotnika,
• przymiotniki w porównaniach,
• przymiotniki utworzone od nazw miast, krajów i części świata,
• przymiotniki z przedrostkiem un-,
• przymiotniki z przedrostkami un-, ur-,
• przymiotniki z przyrostkami: -arm, -bar, - isch, -los, -reich, -sam, -wert, -voll,
• rekcja przymiotnika,
• LICZEBNIKI:
• główne,
• porządkowe,
• mnożne i nieokreślone, 
• ułamkowe i dziesiętne,
• użycie liczebników w oznaczeniu miary, wagi, powierzchni i objętości,
• PRZYSŁÓWKI:
• regularne i nieregularne stopniowanie przysłówków,
• przysłówki czasu i miejsca,
• przysłówki zaimkowe w pytaniu i odpowiedzi,
• PARTYKUŁY:
• użycie partykuł, np. aber, besonders, denn, doch, eben, erst, etwa, ja, mal, sehr, sogar, wohl, ziemlich,
• PRZYIMKI:
• przyimki z celownikiem: ab, aus, außer, bei, gegenüber, gemäß, laut, mit, nach, seit, von, zu,
• przyimki z biernikiem: bis, durch, entlang, für, gegen, ohne, um,
• przyimki z celownikiem lub biernikiem: an, auf, in, hinter, neben, unter, über, vor, zwischen,
• przyimki z dopełniaczem: außerhalb, dank, innerhalb, statt, trotz, während, wegen,
• CZASOWNIKI:
• formy czasowe - Präsens, Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt i Futur I,
• czasowniki posiłkowe sein, habeni werden,
• czasowniki nieregularne ze zmianą samogłoski,
• czasowniki rozdzielnie i nierozdzielnie złożone,
• czasowniki zwrotne,
• czasowniki modalne w trybie oznajmującym Präsens i Präteritum,
• czasowniki modalne w trybie przypuszczającym w czasie Präteritum,
• czasownik lassen,
• formy imiesłowowe czasownika w Partizip Präsens i Partizip Perfekt,
• imiesłowy w funkcji przydawki,
• tryb rozkazujący,
• bezokoliczniki z zu i bez zu w zdaniach w czasie Präsens i Präteritum,
• strona bierna czasownika (Vorgangspassiv): Präsens, Präteritum i Perfekt,
• formy konkurencyjne dla strony biernej: lassen + sich + Infinitiv, sein + Infinitiv,
• strona bierna określająca stan (Zustandspassiv),
• tryb przypuszczający czasowników haben i sein: Konjunktiv II (Präteritum),
• tryb warunkowy: Konditional I (würde + Infinitiv I),
• rekcja czasowników,
• SKŁADNIA:
• zdania pojedyncze: oznajmujące, pytające i rozkazujące,
• szyk wyrazów: prosty, przestawny oraz zdania podrzędnie złożonego,
• przeczenia nein, nicht, kein, nie, niemals, nirgends, keinesfalls i ich miejsce w zdaniu,
• zdania złożone współrzędnie - bezspójnikowe, ze spójnikami,
• zdania podrzędnie złożone:
• podmiotowe,
• dopełnieniowe ze spójnikami,
• zdania okolicznikowe przyczyny ze spójnikiem: weil, da;
• zdania okolicznikowe czasu ze spójnikami: wenn, als, bevor, bis, nachdem, seitdem, während,
• zdania warunkowe rzeczywiste: wenn + Präsens,
• zdania warunkowe nierzeczywiste: Konjunktiv Präteritum czasowników: sein, haben oraz czasowników modalnych (Konditional I),
• zdanie przyzwalające: obwohl,
• zdanie okolicznikowe celu: damit, konstrukcja bezokolicznikowa um ... zu,
• zdanie przydawkowe z zaimkiem względnym der, die, das,
• zdania porównawcze: so … wie, als,
• zdania ze spójnikami wieloczłonowymi: einerseits ... andererseits, nicht nur … sondern auch, sowohl ... als auch, zwar … .