Co będzie na maturze podstawowej z języka włoskiego? Oto gramatyka, którą trzeba znać na maturę 2026

Podchodząc do matury podstawowej z języka włoskiego, trzeba przede wszystkim solidnie opanować gramatykę. A jakie konkretnie zagadnienia trzeba znać? W przypadku egzaminu na poziomie podstawowym w 2026 roku są to: (za informatorem CKE):

• RODZAJNIKI:
• określone, nieokreślone, cząstkowe,
• opuszczanie rodzajników,
• RZECZOWNIKI:
• rodzaj rzeczownika w połączeniu z jego formą - zakończone na -o, -a i -e,
• zdrobnienia,
• formy regularne i nieregularne liczby pojedynczej i mnogiej rzeczowników zakończonych na -o, -a, -e,
• najczęstsze rzeczowniki nieodmienne - pochodzenia obcego, zakończone na -i,  akcentowane na ostatniej sylabie oraz będące skrótowcami,
• rzeczowniki zbiorowe,
• rzeczowniki pozbawione liczby pojedynczej,
• PRZYMIOTNIKI:
• rodzaj męski i żeński przymiotników regularnych w liczbie pojedynczej,
• rodzaj przymiotników zakończonych na -ista,
• przymiotniki nieodmienne,
• liczba pojedyncza i mnoga przymiotnika,
• zgodność przymiotnika z liczbą i rodzajem określanych wyrazów,
• regularne stopniowanie przymiotników (stopień wyższy, najwyższy, niższy, najniższy, równy),
• formy nieregularne,
• ZAIMKI:
• zaimki osobowe w funkcji podmiotu,
• zaimki osobowe w funkcji dopełnienia bliższego i dalszego,
• funkcja zaimka „lo” w odniesieniu do całego zdania,
• formy akcentowane i nieakcentowane zaimków,
• zaimki łączone,
• miejsce zaimków w zdaniu,
• partykuła cząstkowa „ne”,
• zaimki wskazujące rzeczowne i przymiotne questo, quello i ich formy,
• zaimek wskazujący stesso,
• zaimki dzierżawcze rzeczowne i przymiotne (w tym w funkcji rzeczownika),
• użycie formy proprio,
• zaimki pytające rzeczowne i przymiotne,
• zaimki nieokreślone rzeczowne i przymiotne,
• zaimki względne proste i złożone,
• cząstki "ci", "ne" i ich miejsce w zdaniu,
• cząstka "ci" odpowiadająca strukturze a/con/su/in questo,
• cząstka "ne" odpowiadająca strukturze di/da questo,
• LICZEBNIKI:
• liczebniki główne, porządkowe i zbiorowe,
• oznaczanie wielokrotności,
• PRZYSŁÓWKI:
• przysłówki czasu, miejsca i sposobu,
• formy regularne i nieregularne przysłówków zakończonych na -mente,
• molto, poco, tanto, troppo w funkcji przysłówka,
• najczęstsze wyrażenia przysłówkowe,
• stopniowanie przysłówków - formy regularne i nieregularne,
• PRZYIMKI I SPÓJNIKI:
• przyimki proste i ściągnięte,
• najczęstsze wyrażenia przyimkowe,
• przyimki wtórne (pochodzące od innych części mowy),
• spójniki współrzędne I podrzędne,
• najczęstsze wyrażenia spójnikowe,
• CZASOWNIKI:
• czasowniki regularne i nieregularne, odmiana I, II, III koniugacji,
• czasowniki posiłkowe essere i avere,
• czasowniki i wyrażenia czasownikowe nieosobowe,
• użycie i funkcja czasownika piacere,
• odmiana czasowników zwrotnych (w tym w strukturach z czasownikami modalnymi),
• wieloznaczność czasowników,
• opozycje znaczeniowe czasowników, np. dire/parlare, guardare/vedere,
• konstrukcje: far fare, lasciar fare, 
• czasowniki przechodnie i nieprzechodnie,
• czasowniki przyjmujące wartość przechodnią lub nieprzechodnią w zależności od znaczenia,
• wyrażenia czasownikowe, np. andarsene, metterci, volerci
• CZASY: 
• presente,
• passato prossimo,
• imperfetto,
• futuro semplice,
• trapassato prossimo,
• TRYBY: 
• strona bierna czasownika w czasach:
• presente,
• passato prossimo,
• imperfetto,
• futuro semplice,
• forma bezosobowa w czasie teraźniejszym i w imperfetto,
• si passivante w czasie teraźniejszym,
• konstrukcja peryfrastyczna stare + gerundio,
• tryb rozkazujący (imperativo diretto oraz imperativo indiretto),
• miejsce zaimków osobowych w trybie rozkazującym,
• tryb przypuszczający (condizionale semplice),
• tryb łączący - congiuntivo presente podstawowych czasowników i congiuntivo passato,
• formy implicytne (forme implicite):
• gerundio presente,
• participio passato,
• infinito presente,
• zgodność czasów:
• zdanie główne w czasie teraźniejszym,
• zdanie główne w czasie przyszłym,
• zdanie główne w czasie przeszłym,
• zgodność czasów i trybów w okresie warunkowym:
• hipoteza prosta,
• hipoteza niemożliwa do spełnienia, odnosząca się do przeszłości: se + imperfetto / imperfetto,
• mowa niezależna i zależna z czasownikiem wprowadzającym w czasie teraźniejszym i przeszłym,
• ZDANIA PROSTE: 
• oznajmujące i pytające,
• Zdanie rozkazujące (w tym przeczące) oraz miejsce zaimków w takim zdaniu,
• Zdanie przeczące (w tym podwójne przeczenie),
• Konstrukcje bezokolicznikowe:
• z czasownikami dovere, potere, volere,
• z czasownikami fare, lasciare,
• stare per + bezokolicznik,
• z czasownikami i wyrażeniami czasownikowymi nieosobowymi,
• ZDANIA ZŁOŻONE:
• Podział na zdania złożone współrzędnie i podrzędnie,
• Zdanie podmiotowe z che + congiuntivo oraz z bezokolicznikiem,
• Zdanie dopełnieniowe z czasownikiem osobowym i z bezokolicznikiem,
• Zdanie względne z chi, che, cui, il quale, dove,
• Zdanie czasowe z mentre, quando, appena, dopo che, prima che, finché,
• Zdanie czasowe bezokolicznikowe z prima di,
• Zdanie przyczynowe wprowadzone przez perché, visto che, 
• Zdanie celowe z per oraz z wyrażeniami: a, di, da,
• Zdanie skutkowe z che, così...che, tanto...che oraz wprowadzone przez spójnik per,
• Zdanie przyzwalające z anche se i nonostante,
• Zdanie porównawcze z così... come, tanto… quanto, più... di, meno... di,
• Zdanie sposobu z gerundio,
• Zdanie wykluczające: senza + bezokolicznik,
• Zdanie warunkowe z a condizione che.