Dni tygodnia po niemiecku kreatywnie i przyjemnie. Wyjaśniam zasady pisowni, wymowy oraz najważniejsze reguły gramatyczne z przykładami

Obrazek z listą dni tygodnia po niemiecku

W poprzednim artykule omówiłam dni tygodnia po angielsku. Znajdziecie go w tym miejscu. Natomiast dzisiaj zajmiemy się nazwami dni tygodnia w języku niemieckim. Dowiecie się, jak jest poprawnie wymówić, zapisać i zapamiętać. Poznacie też kilka bardzo ważnych zagadnień gramatycznych z nimi związanych wraz z garścią przykładów. A kilka ciekawych ćwiczeń na końcu pozwoli wam utrwalić nowy materiał.

---

Dni tygodnia w języku niemieckim. Poprawna wymowa, zapis i reguły gramatyczne, które są z nimi ściśle związane

Zaczniemy od wymowy i zapisu nazw dni tygodnia po niemiecku. Znajdziecie te informacje w poniższej tabeli wraz z popularnymi skrótami (za serwisami Langmasters.pl i berlitz.com):

Nazwaskrótwymowa (fonetyczna)dodatkowe informacje
der MontagMo.montak"tag" wymawiamy jako "tak
der DienstagDi.diinstak"i" jest nieco dłuższe, "tag" - "tak"
der MittwochMi.mittfoch"w" wymiawiamy bardziej jak "f"
der DonnerstagDo.donnerstak"tag" wymawiamy jako "tak
der FreitagFr.frajtak"ei" wymawiamy "aj", "tag" = "tak"
der SamstagSa.zamstak"s" wymawiamy jako "z"
der SonntagSo.zonntak"s" wymawiamy jako "z"

Jak widzicie w tabeli, prawie wszystkie kończą się na tag (der Tag - dzień), poza jednym. Mowa o Mittwoch (środa), gdzie jest to połączenie słów die Mitte (środek) i die Woche (tydzień), czyli po prostu środek tygodnia. Tak samo, jak w języku polskim. 

Uwaga! W języku niemieckim są dwa określenia na sobotę. Pierwsze to der Samstag, które jest powszechnie używane. Z kolei drugie to der Sonnabend, które jak podaje Diana Korzeb z serwisu Językowy Precel, spotkamy przede wszystkim północno-wschodniej części Niemiec. Poza tym występują jeszcze dwa inne określenia tego dnia - der Satertag (na granicy Niemiec z Holandią i Belgią) oraz najrzadsze, spotykane jedynie w bardzo małym rejonie północno-zachodnich Niemiec, czyli der Sünninj

---

Jak wymawiać nazwy dni tygodnia po niemiecku? To całkiem łatwe - wystarczy znać kilka kluczowych zasad

Jeśli chodzi o wymowę, to niemieckie dni tygodnia czyta się bardzo podobnie jak w zapisie. Trzeba tylko pamiętać o następujących kwestiach:

  • słówko "tag" wymawiamy "tak", czyli trochę bardziej miękko,
  • w Dienstag - wymawiamy nieco dłuższe "i" niż normalnie,
  • Freitag - "ei" wymawiamy jako "aj", ewentualnie jak "ai",
  • z kolei w Samstag I Sonntag "s" wymawiamy jako "z". 

Całą poprawną wymowę dni tygodnia po niemiecku możecie odsłuchać na poniższym filmiku z kanału ENCJO na YouTube:

Podczas słuchania starajcie się powtarzać za lektorką, to pozwoli wam utrwalić poprawną wymowę. I jak wam poszło? Napiszcie w komentarzach, co sprawiło wam problem, a co było proste!

---

Niemieckie słowa są nie do zapamiętania? Tylko pozornie! Ta mnemotechnika skojarzeniowa wam pomoże

A jak zapamiętać niemieckie nazwy dni tygodnia? Najlepiej skojarzyć je z planetami i bogami, od których pochodzą:

  • der Montag (poniedziałek) - der Mond = księżyc, czyli dzień księżyca 🌜,
  • der Dienstag (wtorek) - hołd dla boga wojny, Tiwaza (Tiu) tak jak w angielskim Tuesday 💢,
  • der Mittwoch (środa) - die Mitte (środek) i die Woche (tydzień), czyli po prostu środek tygodnia,
  • der Donnerstag (czwartek) - hołd dla Donara (Thora), boga burzy i piorunów - coś dla fanów Marvela ⚡,
  • der Freitag (piątek) - skojarzcie z frei, czyli wolny, w piątek jesteśmy wolni od pracy i szkoły 😁, choć nazwa pochodzi od Frei, bogini miłości 💗, 
  • der Samstag (sobota) - od Saturna 🌐, jak sama nazwa wskazuje, jak też od hebrajskiego szabatu,
  • der Sonntag (niedziela) - die Sonne to słońce, więc jest to dzień słońca, pasuje do dnia wolnego 🌞. 
Więcej o etymologii nazw dni tygodnia w języku polskim i innych językach europejskich znajdziecie w tym poście

---

I trochę gramatyki, bo bez tego ani rusz, i to nawet z dniami tygodnia. Szczególnie w języku niemieckim

Wszystkie dni tygodnia w języku niemieckim są rodzaju męskiego i mają jeden i ten sam rodzajnik - der. Co więcej, wszystkie też łączą się tym samym przyimkiem "am", czyli "w". Oto kilka przykładów (na podstawie słowników Diki.pl i Reverso Context):

  • am Dienstag - we wtorek -> Am Dienstag gehe ich ins Kino (We wtorek idę do kina),
  • am Mittwoch - w środę -> Ich lese Bücher am Mittwoch (Czytam książkę w środę),
  • am Freitag  - w piątek -> Am Freitag zeichne ich. (W piątek rysuję).

Poza tym pamiętajcie, że w języku niemieckim dni tygodnia piszemy dużą literą, bo to rzeczowniki, a te właśnie tak zapisujemy. 

I jeszcze jedno - gdy piszemy lub mówimy, że coś robimy w każdy wtorek czy środę, to do nazwy dnia tygodnia dodajemy końcówkę "s", zapisujemy BEZ rodzajnika i małą literą, bo jest to wówczas przysłówek czasu. Oto przykłady:

  • dienstags - we wtorki, co wtorek -> Wir spielen Bridge dienstags. (Co wtorek gramy w brydża.);
  • freitags - co piątek, w piątki -> Sie hat freitags nur Pilates. (W każdy piątek ona chodzi na pilates.);
  • mittwochs - w środy, co środę -> Er arbeitet mittwochs auf dem Rummelplatz. (Co środę on pracuje w parku rozrywki.).

---

Parę ćwiczeń utrwalających niemieckie nazwy dni tygodnia oraz omówione w tej lekcji zasady gramatyczne

Na zakończenie czas na parę krótkich ćwiczeń utrwalających właśnie omówiony materiał:

1. Połączcie polskie i niemieckie nazwy dni tygodnia. Uwaga! Jeden ma trzy poprawne odpowiedzi (pominęłam czwarty, najrzadziej stosowany):

  • poniedziałek - a,                                   
  • wtorek - b,
  • środa - c,
  • czwartek - d,
  • piątek - e,
  • sobota - f,
  • niedziela - g. 

  • der Samstag - 1,
  • der Montag - 2,
  • der Freitag - 3,
  • der Mittwoch - 4,
  • der Donnerstag - 5,
  • der Satertag - 6, 
  • der Dienstag - 7,
  • der Sonntag - 8,
  • der Sonnabend - 9.

2. Odpowiedzcie na następujące pytania:

  • a) Jakiego rodzaju są niemieckie dni tygodnia?
  • b) Jaki przyimek dodajemy, aby powiedzieć, że coś robimy danego dnia tygodnia?
  • c) Niemieckie nazwy dni tygodnia piszemy wielką czy małą literą?
  • d) Jeden z niemieckich dni tygodnia wyróżnia się nazwą. Który?
  • e) Co trzeba zrobić, aby powiedzieć, że coś robimy w każdy dany dzień tygodnia?
---

Odpowiedzi do zadań:  1: a-2, b-7, c-4, d-5, e-3, f-1,6 i 9, g-8; 2: a - męskiego, rodzajnik der, b - am, c - wielką, bo to rzeczowniki, d - Mittwoch (środa), bo nie kończy się na "tag", e - napisać nazwę małą literą i dodać "s" na końcu.

---

Bibliografia: 

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Próbne egzaminy ósmoklasisty z Operonem marzec 2026. Oto wszystko, co musicie wiedzieć o tych egzaminach

Próbne matury na poziomie podstawowym od CKE marzec 2026. Oto wszystko, co musicie wiedzieć o tych egzaminach

Pewniaki z lektur obowiązkowych na egzaminie ósmoklasisty 2026. Oto 5 najbardziej uniwersalnych motywów literackich do wypracowania