Jak produktywnie i przyjemnie spędzić ferie w domu? Oto 5 sposobów na kreatywne aktywności na zimową przerwę od szkoły 2026

W trzech poprzednich artykułach podałam wam trochę ciekawych pomysłów na spędzenie wolnego czasu podczas ferii zimowych. Garść ogólnych aktywności znajdziecie w tym poście, z kolei w tym miejscu przeczytacie o nietuzinkowych pomysłach na ferie z książką, a tutaj dzielę się z wami pomysłami na nietypową naukę przez zabawę. Natomiast w obecnym poście przedstawię wam pomysły na kreatywne aktywności na ferie zimowe. Przy czym najważniejsze są dwie: sketchnoting i mapy myśli. Poza dowiecie się też, skąd w ogóle wzięła się nazwa "ferie zimowe". 

Ferie w domu bez nudy i nosa w telefonie? Tak, oto kreatywne aktywności

Aby nie spędzić zimowej przerwy od szkoły z nosem w telefonie lub przed komputerem, wybierzcie kreatywne aktywności. Jakie? Oto moje propozycje, które są darmowe (lub prawie darmowe, zależnie od tego, co już macie w domu):

• Rysowanie - najprostsza i chyba najtańsza zabawa kreatywna, wystarczy tylko papier i ołówek, ewentualnie kredki. A może masz ołówek miękki (B) lub twardy (H), który został ci po lekcji techniki? Tym lepiej, masz dodatkowe możliwości w rysowaniu. Choć oczywiście zwykły ołówek średni (HB) też wystarczy. A jak nauczyć się rysować? Przede wszystkim skorzystajcie z darmowej książki "Podstawy rysunku: twarze i postaci" z aplikacji Książki Google Play. Musicie tylko czytać bezpośrednio na ekranie komputera bądź telefonu (tu poprzez aplikację). Poza tym jest mnóstwo darmowych poradników do nauki rysowania w internecie. Oto parę pierwszych z brzegu: 

• konto Learn to Draw - SchaeferArt na YouTube,

• serwis juliabausenhardt.com (po zapisaniu się na newsletter można otrzymać kilka darmowych mini e-booków z poradami dla początkujących, sama też skorzystałam z tej opcji i potwierdzam, że działa).

• Malowanie - podobne do rysowania, tylko za pomocą farb (akwarelowych, plakatowych, akrylowych etc.) bądź flamastrów czy markerów. Sprawdźcie, co macie w domu i ruszajcie do pracy! Nie musi być ładnie, to ćwiczenie ręki i trenowanie kreatywności. I przyjemność zarazem. Co malować? Cokolwiek, nawet abstrakcję. Tutaj macie kilka przykładowych, darmowych poradników:

• Watercolour Painting Tutorials - Rae Campbell na YouTube - akwarele (farby wodne),

• @naturedrawingandpainting na YouTube - farby plakatowe,

• Polski poradnik dla uczniów o farbach plakatowych - Szkoła Orchówek,

• Evelsea - poradnik o malowaniu farbami akrylowymi

• Się Rysuje - moja ulubiona strona o rysowaniu i malowaniu, tylko może wam wyskoczyć, że jest niezabezpieczona, to nie panikujcie, jest to po prostu witryna starszego typu, są tu super poradniki, ja się stąd dowiedziałam, jaki papier jest najlepszy do markerów alkoholowych i jak np. mieszać ich kolory. 

• Kaligrafia, czyli nauka ładnego (wręcz ozdobnego) pisania - to również świetny pomysł na kreatywne ferie, a do tego sposób na nauczenie się praktycznej umiejętności. Szczególnie, że 23 stycznia to Dzień Kaligrafii. Pewnie część z was puka się teraz w czoło - po co komu umiejętność ładnego pisania ręcznego w 2026 roku, gdy większość rzeczy piszemy na komputerze? A po to, aby móc się ładnie podpisać - niekiedy wymagany jest czytelny podpis, a nie parafka. Poza tym na egzaminach ósmoklasisty i maturze trzeba pisać czytelnie. Inaczej grozi 0 punktów za na przykład wypracowanie, ale też i inne zadania, jeśli egzaminator i weryfikator nie będą w stanie odczytać tekstu. Warto też umieć ładnie robić notatki w zeszycie czy choćby listę zakupów. Przyda się też tym, którzy chcą prowadzić Bullet Journal. A jak się uczyć kaligrafii? Prosto - wystarczy tylko długopis (pióro) i papier. Oczywiście inne pisaki, w tym takie o specjalnych końcówkach właśnie do eleganckiego pisania też warto mieć, choć nie jest to niezbędne. Darmowe poradniki o ładnym pisaniu znajdziecie w internecie. Oto kilka przykładów na początek: 

• Się rysuje - autorka tego serwisu ma też poradniki o kaligrafii,

• kaligrafia.info - cały serwis poświęcony kaligrafii, są też animacje jak pisać litery,

• devangari-art.pl - tu też portal o kaligrafii i BuJo, można też otrzymać krótki, 7-lekcjowy kurs pisania, z czego również sama skorzystałam -> darmowy minikurs kaligrafii Devangari.

• Mapy myśli - ferie zimowe to świetny czas na uczenie się i planowanie w kreatywny sposób, a nie ma chyba bardziej artystycznego sposobu niż mapy myśli. A co to takiego? W skrócie mapa myśli to notatka w postaci diagramu, gdzie na środku jest jej temat przewodni, a od niego odchodzi kilka grubszych linii - kategorii. Od nich z kolei odchodzą cieńsze linie, za to jest ich więcej, zależnie od tematu. Najważniejsze zasady tworzenia tychże map myśli są następujące:

• Temat przewodni jest zapisany na środku, dużymi literami i wzięty w ramkę (kształt dowolny);

• Od tematu przewodniego odchodzi kilka (do 5-6) grubych linii - kategorii;

• Każda kategoria ma podkategorie (chyba że w danym przypadku nie trzeba);

• Każda kategoria ma jeden, osobny kolor;

• Można (a nawet trzeba) używać symboli, rysunków, skrótów, szlaczków i słów kluczowych;

• Kolejność kategorii może być zgodnie z ruchem wskazówek zegara, w przeciwnym, a nawet losowo, jak wolicie 😊.

• Mapy myśli można wykorzystać do wszystkiego - nauki, planowania (np. podróży), spisania sobie tego, co najważniejsze z książki, serialu czy dowolnej, innej notatki. Poniżej macie przykładową mapę myśli wykonaną przeze mnie w programie Mindomo:

• Sketchnoting, czyli sztuka wizualnego notowania - to kolejny świetny sposób na kreatywne spędzenie wolnego czasu w ferie zimowe i nie tylko. A co to takiego? Sketchnoting to notowanie poprzez obrazki, ale nie jakieś piękne, nic z tych rzeczy. To uproszczone, nieduże ikonki, które mają symbolicznie zastępować dane słowo czy pojęcie. Można je narysować ołówkiem, kredkami, flamastrami, cienkopisami (polecam zwłaszcza cienkopisy, to nie muszą być markowe PaperMate czy Faber Castell, zwykłe tanie pisaki z Action też dadzą radę, serio) czy długopisami (polecam brokatowe i metaliczne, potęgują efekt). Mogą to być dowolne elementy, ja jednak podam wam 10 ikonek zimowych, aby utrzymać się w klimacie ferii. Możecie je wykorzystać do zimowych fiszek ze słówkami bądź w Bullet Journalu:

• Śnieżynka - narysuj duży "X", a przez jego środek poprowadź trzecią, poziomą linię, teraz na końcach dodaj kropki lub małe "v". A nawet to i to, jak wolisz.

• Termometr (zimowy) - narysuj zaokrąglony prostokąt. W dolnej części pokoloruj (najlepiej na niebiesko), ale niewiele. W środku prostokąta dorysuj pionową linię, a na niej kilka poziomych kresek - to nasza skala temperatury. Obok dorysuj śnieżynkę.

• Zimowe okno - zacznij od kwadratu (prostokąta), który podziel na 4 części, rysując w środku krzyż. W dolnych rogach narysuj małe "bazgroły" przypominające szron. Pokoloruj okno na niebiesko, po czym w górnej części dodaj małe kropki, najlepiej białe (użyj korektora lub białej farbki, ewentualnie pisaka akrylowego, jeśli go masz).

• Kubek parującej czekolady (herbaty, kawy) - narysuj literę "U" i zamknij ją od góry okręgiem lub owalem. Z boku dodaj małe "C" jako ucho. Nad kubkiem dorysuj trzy pionowe, faliste linie, które symbolizują parę unoszącą się z naczynia. Wnętrze kubka pokoloruj na brązowo.

• Góry - po prostu narysuj dwa lub trzy zachodzące na siebie trójkąty. W górnej części każdego trójkąta dodaj zygzak, który oznacza linię śniegu na szczytach. Dolną część naszych gór pokoloruj na szaro i już.

• Czapka z pomponem - zacznij od zaokrąglonego, wąskiego prostokąta, to nasz ściągacz. Nad nim narysuj półkole (półowal), czyli główną część czapki. Na szczycie umieść małe kółko z kreseczkami lub chmurkę jako pompon. I gotowe.

• Rękawiczka z jednym placem - narysuj zaokrągloną, niego grubszą literę "L". Na dole dodaj mały prostokąt - mankiet. Na środku możesz dorysować śnieżynkę lub gwiazdkę, jeśli chcesz.

• Łyżwa - tu jest podobnie jak w rękawiczce - narysuj zaokrąglone, grubsze "L". Na górze dodaj mały prostokąt - ściągacz. Na dole dorysuj poziomą linię z zaokrągleniem, czyli płozę. Jeśli chcesz, to na środku "L" dorysuj też "X", jako symboliczne sznurowadła.

• Drzewo iglaste (nie tylko choinka) - narysuj dwa lub trzy trójkąty jeden na drugim, tylko im wyżej, tym mniejszy. Na dole dodaj mały kwadracik (prostokącik) jako pień. I już.

• Gałązka drzewa iglastego - zacznij od lekko wygiętej linii. Dodaj wzdłuż niej i pod skosem krótkie, proste kreski, czyli igły. Im więcej, tym gęstsza gałązka wam wyjdzie.

Skąd się wzięła nazwa "ferie zimowe"? To warto wiedzieć o przerwie od nauki

Na koniec obiecana ciekawostka o feriach zimowych i nie tylko. Samo słowo ferie pochodzi od łacińskiego  feriae, były to starorzymskie dni odpoczynku, poświęcone obrzędom ku czci określonych bóstw. Obecnie są to po prostu dni wolne od nauki. Przy czym w Polsce są następujące typy ferii:

• świąteczne - na czas Bożego Narodzenia i Nowego Roku, ewentualnie do święta Trzech Króli,

• zimowe - to dwutygodniowe wolne od nauki w szkołach, na studiach to przerwa międzysemestralna,

• wiosenne (wielkanocne) - niecały tydzień - od Wielkiego Czwartku do wtorku po Wielkanocy,

• letnie - czyli wakacje, od ostatniego piątku czerwca (zakończenie szkoły) do 31 sierpnia, o ile 1 września nie wypada w weekend.

A tutaj macie rozpiskę terminów ferii zimowych w 2026 roku w Polsce:

• 19 stycznia - 1 lutego 2026 - mazowieckie, pomorskie, podlaskie, świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie,

• 2 -15 lutego 2026 - dolnośląskie, kujawsko-pomorskie, łódzkie, zachodniopomorskie, małopolskie, opolskie,

• 16 lutego - 1 marca 2026 - podkarpackie, lubelskie, wielkopolskie, lubuskie, śląskie.

Z kolei za rok, czyli w 2027, ferie zimowe dla uczniów odbędą się w następujących terminach:

• 18 - 31 stycznia 2027 - podkarpackie, podlaskie, dolnośląskie, łódzkie, śląskie, opolskie

• 1 - 14 lutego 2027 - mazowieckie, pomorskie, świętokrzyskie, lubelskie, 

• 15 - 28 lutego 2027 - lubuskie, kujawsko-pomorskie,  warmińsko-mazurskie, wielkopolskie, zachodniopomorskie, małopolskie.

Jak podaje serwis Niezależna.pl, po raz pierwszy w Polsce ferie zimowe pojawiły się w 1931 roku i trwały wówczas aż 3 tygodnie. Ten zimowy wypoczynek mamy do dziś, z tym że w epoce PRL-u ferie skrócono do dwóch tygodni, co zostało do dziś. Ciekawsza jest norweska historia zimowej przerwy w nauce. W przypadku tego kraju chodziło o to, że ogrzewanie szkół zimą było bardzo drogie, wręcz za drogie i prowadzenie wówczas lekcji nijak się nie opłacało. Stąd zdecydowano się na wprowadzenie "ferii opałowych", a od 1957 roku "ferii zimowych", bo ówczesnym władzom Norwegii zależało na zachęceniu dzieci i młodzieży do większej aktywności na świeżym powietrzu. I tak zostało do dzisiaj. 

A Wy jakie macie plany na ferie 2026? Piszcie w komentarzach!