Matura z języka francuskiego 2026. Nie popełnijcie błędów, które zrobili wasi starsi koledzy i koleżanki. Tych rzeczy unikajcie jak ognia

Do tegorocznej matury zostało jeszcze trochę czasu. Warto go wykorzystać na przygotowania do egzaminu, a najlepiej zrobić to poprzez zapoznanie się z błędami popełnionymi przez wcześniejsze roczniki. A co konkretnie sprawiło problem maturzystom w 2025 roku? I jak tego uniknąć? Odpowiedzi na wszystkie te pytania znajdziecie poniżej. 

---

Błędy maturzystów w 2025. To sprawiło trudności na ubiegłorocznym egzaminie z francuskiego

Przygotowując się do egzaminów, warto sprawdzić, co sprawiło trudności poprzednim rocznikom, aby nie popełnić ich błędów. A okazało się trudne dla maturzystów z 2025 roku? Z analizy raportów CKE wynika, że lista najczęstszych błędów na ubiegłorocznej maturze z języka francuskiego jest następująca:

---

Podstawowe błędy w pracach:

• Praca za krótka lub za długa - wypracowanie z języka francuskiego musi mieć co najmniej 100 słów, ale nie więcej niż 150 wyrazów na poziomie podstawowym, 200 - 250 na rozszerzonym i 300 - 350 na dwujęzycznym. Są to nowe limity wprowadzone od 2025 roku i trzeba ich przestrzegać. Stąd pisząc, warto na bieżąco liczyć słowa, a jeszcze lepiej - wcześniej zaplanować sobie, co konkretnie chcemy zapisać. Dzięki temu unikniemy tego błędu o niewłaściwej długości pracy.

• Praca niespójna i nielogiczna - pisanie wypracowania w języku francuskim wymaga konsekwencji w Pisaniu, a jedno zdanie musi wynikać z drugiego. Poza tym trzeba te zdania łączyć, wykorzystując spójniki, np. pourtant (jednakże, przecież), cependant (jednakże,  mimo to), en plus (ponadto) czy donc (więc, zatem). 

• Zbyt kolokwialny język - nawet pisząc post na bloga czy wpis na forum, nie można używać zbyt potocznego języka, a w przypadku listu formalnego jest on w ogóle zakazany, podobnie jak skróty i słownictwo slangowe, np. mec zamiast homme (mężczyzna) czy ouais zamiast oui. Co za tym idzie, osoby podchodzące do matury rozszerzonej bądź dwujęzycznej z języka francuskiego muszą pisać profesjonalnym językiem.

• Błędy w pisowni wyrazów - pomijanie lub zgoła mylenie akcentów, a to często powoduje zmianę znaczenia słów. Przejrzałam własne notatki z francuskiego i na szybko wypisałam wam niektóre wyrazy, które odróżniamy dzięki akcentom, a które warto zapamiętać:

• pécher - grzeszyć, ale pêcher - łowić ryby,
• dû - imiesłów przeszły czasownika devoir, ale du - rodzajnik nieokreślony,
• où - gdzie, ale ou - spójnik albo,
• nôtre - zaimek dzierżawczy, ale notre - zaimek przymiotny (zamiast przymiotnika),
• tache - plama, ale tâche - zadanie, praca, obowiązek.

• Odpowiadanie na pytanie na podstawie pojedynczych słów, a nie całego zdania - to pułapka, na której notorycznie wykładają się zdający - nie przeczytają (wysłuchają) do końca i już odpowiadają. To błąd, bo układający egzaminy doskonale znają ten mechanizm i celowo robią takie podpuchy. Nie dajcie się złapać i zawsze, ale to zawsze wysłuchajcie uważnie do końca bądź starannie przeczytajcie do końca tekst i dopiero wtedy odpowiadajcie. Mówię z doświadczenia, bo sama szybko zauważyłam tę prawidłowość - jeśli wyraz czy zwrot pojawił się na początku, to niemal na sto procent to jest pułapka. 

• Nietrzymanie się polecenia - równie częstym błędem maturzystów jest nietrzymanie się polecenia - pomijanie części punktów, które trzeba rozwinąć, lub o zgrozo! - w ogóle kompletne pisanie nie na temat, co jest już błędem kardynalnym i może skończyć się nawet przyznaniem 0 punktów za taką pracę. Co za tym idzie, zanim zaczniecie pisać, starannie przeczytajcie polecenie i się go trzymajcie. A jeszcze lepiej - rozwijajcie poszczególne "kropki" polecenia w osobnych akapitach. Dzięki temu nie tylko się nie pogubicie, ale i na pewno niczego nie pominiecie.

---

Błędy gramatyczne w pracach:

• Mylenie czasów przeszłych passé composé z imparfait - zgodnie z wyjaśnieniem w książce "Francuska Gramatyka Obrazkowa. PONS" Muriel Rist (wyd. LektorKlett), czasy te są używane w następujących sytuacjach:

Imparfait	Passé composé
czas przeszły niedokonany	czas przeszły dokonany
informacje ogólne lub kontekstowe	jednorazowe czynności i wydarzenia
przyzwyczajenia i stany	czynności następujące po sobie (serie czynności)

• Mylenie czasowników posiłkowych être i avoir oraz problemy z uzgadnianiem imiesłowu z podmiotem - równie częstym błędem co mylenie czasów przeszłych, jest mylenie czasowników posiłkowych w przypadku czasu passé composé. Poniżej w tabelce wyjaśniam, kiedy jaki czasownik wybrać (wykonana na podstawie wyżej wymienionej książki):

être (być)	avoir (mieć)
imiesłów musi być uzgodniony	imiesłów nie wymaga uzgadniania
czasowniki zwrotne	większość czasowników
oznaczające kierunek ruchu np.  aller, arriver, entrer, partir, tomber, venir	czasowniki oznaczające rodzaj ruchu, np. courir, nager, marcher
czasowniki naître (rodzić się), devenir (zostać, stać się), mourir (umrzeć), décéder (umrzeć)	czasowniki oznaczające kierunek ruchu, ale tylko wtedy, gdy po nich jest dopełnienie bliższe

• Mylenie zaimków i umieszczanie ich w niewłaściwym miejscu w zdaniu - to kolejny częsty błąd u uczących się francuskiego, najczęściej są mylone zaimki dopełnienia bliższego (w bierniku, formy: me, te, le, la, l’, nous, vous, les) i dalszego (w celowniku, zastępuje prawie zawsze jedynie osoby i zwierzęta: me, te, lui, nous, vous, leur). W zdaniu mogą być naraz tylko dwa zaimki, które umieszczamy przed czasownikiem (i za ewentualnym przeczeniem "ne") w następującej kolejności:

1. zwrotne	2. dopełnienie bliższe	3. dopełnienie dalsze	4. zaimek przysłówkowy	5. zaimek przysłówkowy
me	le	lui	y	en
te	la	leur	zastępuje okolicznik miejsca oraz dopełnienie z "à"	zastępuje dopełnienie z "de"
se	les
nous
vous
se

• Kalki z języka polskiego - równie częste jest dosłowne tłumaczenie na język francuski konstrukcji typu "Jestem głodny (spragniony)." - poprawnie to "Mam głód. (pragnienie)": "J'ai faim". ("J'ai soif".).

• Fałszywi przyjaciele (faux amis) - czyli mylenie francuskich słów, które brzmią podobnie do pewnych polskich, ale mających inne znaczenie. Oto kilka przykładów: 

• le boudin - kaszanka, a budyń to le pudding,
• le macaron - ciastko bezowe, a makaron to les pâtes,
• la compote - gęsty mus owocowy, a kompot to les fruits cuits à l’eau,
• le confident - powiernik, zaufany, a konfident (donosiciel) to délateur bądź le mouchard,
• tort - nie mieć racji, być w błędzie (avoir tort), a tort to le gâteau d’anniversaire.

I jak? Wiecie już, czego unikać, a o co bardziej zadbać, ucząc się na egzamin z francuskiego? Mam nadzieję! Piszcie w komentarzach, na jakim etapie są wasze przygotowania do tegorocznych matur!

---

Źródła:

• "Francuska Gramatyka Obrazkowa. PONS" Muriel Rist (wyd. LektorKlett),
• Frang.pl, 
• Bonjourdefrance.pl,
• własne notatki z lekcji francuskiego.