Nazwy miesięcy i pór roku po włosku. Wymowa, pisownia, najważniejsze reguły gramatyczne i sezonowe ciekawostki kulinarne nie tylko dla miłośników słonecznej Italii

Grafika z nazwami miesięcy po włosku

Latami uczymy się języka włoskiego, ale mimo upływu czasu wciąż mamy problem z dobraniem przyimka, gdy mówimy o miesiącach i porach roku? Nie dzisiaj! Tym razem zapamiętacie właściwe zasady gramatyczne, poprawną wymowę i pisownię na dobre. Poza tym omówimy też włoską kuchnię sezonową, więc będzie całkiem smacznie.

---

Miesiące po włosku. Wymowa, pisownia, gramatyka, idiomy i ciekawostka 

Podstawowe zasady uproszczonej wymowy nazw miesięcy po włosku wraz z popularnymi skrótami znajdziecie w poniższej tabeli:

Polski

Włoski

Skrót

Uproszczona wymowa

Dodatkowe informacje

styczeń

gennaio

gen.

dżennajo

"g" wymawiany jak "dż", "aio" jak "ajo"

luty

febbraio

feb.

febbrajo

"aio" czytamy jak "ajo"

marzec

marzo

mar.

marco

"z" czytamy jak coś pomiędzy "dz" a "c"

kwiecień

aprile

apr.

aprile

wymowa zgodna z pisownią

maj

maggio

mag.

madżjo

"g" czytamy jak "dż", drugie pomijamy, a "io" = "jo"

czerwiec

giugno

giu.

dżuńjo

"g" czytamy jak "dż", "gn" jak "ń", a "io" = "jo"

lipiec

luglio

lug.

lulio

zbitkę "gli" czytamy jak miękkie "li",

sierpień

agosto

ago.

agosto

wymowa zgodna z pisownią

wrzesień

settembre

set.

settembre

wymowa zgodna z pisownią

październik

ottobre

ott.

ottobre

wymowa zgodna z pisownią

listopad

novembre

nov.

nowembre

"v" czytamy jak "w"

grudzień

dicembre

dic.

diczembre

"c" wymawiany jak "cz"

Jak już zauważyliście, we włoskiej wymowie zasad trochę jest, ale są proste do nauczenia się, a oto one:

  • na początku wyrazu "g" czytamy jak "dż",
  • zbitkę "gn" czytamy jak nasze "ń",
  • zbitę "gli" czytamy jak miękkie "li",
  • "(a)io" wymawiamy jak "(a)jo",
  • "z" czytamy jak coś pomiędzy "dz" a "c",
  • "v" czytamy jak "w",
  • "c" wymawiany jak "cz".

W poniższym filmiku z kanału Polska Włoszka  możecie odsłuchać poprawną wymowę wszystkich nazw miesięcy po włosku:


---

Jak poprawnie pisać nazwy miesięcy po włosku? Pamiętajcie o tej gramatyce

Przejdźmy teraz do pisowni. W języku włoskim nazwy miesięcy piszemy małą literą tak jak w języku polskim. Chyba że stoją na początku zdania. Co istotne, wszystkie są też tego samego rodzaju - męskiego. I co za tym idzie, mają ten sam rodzajnik - "il". Przy czym rodzajnika używamy jedynie wtedy, gdy chcemy sprecyzować, o który konkretnie miesiąc nam chodzi. A co z przyimkami? W języku włoskim używamy przyimka "a", jeśli chcemy powiedzieć, że coś ma (miało czy będzie miało) miejsce w danym miesiącu. Rzadko używa się przyimka "in" jak w przypadku pór roku. Lepiej więc miesiące łączyć zawsze z "a". 

---

Jak zapamiętać nazwy miesięcy po włosku? Oto mnemotechnika

Aby szybko i przyjemnie zapamiętać nazwy miesięcy po włosku, skojarz je z ich oryginalnym, łacińskim znaczeniem:

  • gennaio - Janus, bóg zimy i wszystkich początków, możecie też skojarzyć z Jenny, takie imię żeńskie, też tak wymawiane,
  • febbraio - od czasownika februare - czyścić,
  • marzo - od rzymskiego boga wojny Marsa,
  • aprile - od czasownika aperire - otwierać, to początek okresu wegetacyjnego roślin,
  • maggio - od rzymskiej bogini Mai, Matki Ziemi;
  • giugno - od rzymskiej bogini kobiet i macierzyństwa Junony, żony Jowisza, możecie też skojarzyć z dziunią, czyli potocznie dziewczyną,
  • luglio - miesiąc na cześć Juliusza Cezara, słynnego cesarza Rzymu;
  • agosto - na cześć Oktawiana Augusta, pierwszego cesarza Rzymu;
  • settembre - od liczebnika siedem, to po prostu siódmy miesiąc rzymskiego kalendarza;
  • ottobre - ta nazwa pochodzi od liczebnika osiem i oznacza ósmy miesiąc w rzymskim kalendarzu;
  • novembre - tu też chodzi o liczebnik, tym razem dziewięć, to dziewiąty miesiąc rzymskiego kalendarza;
  • dicembre - ostatni miesiąc roku też ma nazwę od liczebnika, chodzi oczywiście o dziesięć.

Więcej o pochodzeniu nazw miesięcy i dni tygodnia znajdziecie w tym poście

Posłuchajcie też tej włoskiej piosenki, w której włoski artysta Francesco Guccini opisał wszystkie 12 miesięcy. Znajdziecie ją poniżej (z kanału Franco Borsotti na YouTube):

---

Pory roku po włosku. Wymowa, pisownia i gramatyka

Podstawowe zasady wymowy nazw pór roku po włosku znajdziecie w poniższej tabeli:

Polski

Włoski

wymowa

dodatkowe informacje

wiosna

primavera

primawera

v czytamy jak w

lato

estate

estate

wymowa zgodna z pisownią

jesień

autunno

autunno

wymowa zgodna z pisownią

zima

inverno

inwerno

v czytamy jak w

Jak widać w tabeli, wymowa nazw pór roku po włosku jest następująca:

  • "v "czytamy jak "w"
  • resztę czytamy w zasadzie tak, jak się pisze.

Poprawną wymowę nazw pór roku możecie odsłuchać w poniższym filmiku z kanału Polska Włoszka:

A jak zapamiętać włoskie nazwy pór roku? Przede wszystkim poprzez skojarzenia (i ciekawostki):

  • primavera - jest taka woda źródlana, a chłodna woda pasuje do wiosny,
  • estate - w wymowie i zapisie przywodzi na myśl stan (po angielsku to state), czyli stan: lato,
  • autunno - w wymowie skojarz z otoczeniem liśćmi, wręcz tonięciem w liściach,
  • inverno - skojarz z inwazją zimna i mrozu bądź skojarz hibernacją niedźwiedzi, która dzieje się właśnie zimą.
---

Pory roku włosku łączą się z jednym, konkretnym przyimkiem

Gdy chcemy powiedzieć, że coś się wydarzyło w czasie danej pory roku, w języku włoskim używamy przyimka "in". Jest on stosowany najczęściej i do każdej z pór roku. Rzadziej używa się przyimka "di", skróconego do "d’", przy czym praktycznie wcale nie używamy go przed "primavera" (wiosna). 

A co z pisownią? Nazwy pór roku po włosku również piszemy małą literą tak jak miesiące i dni tygodnia, o ile oczywiście nie stoją na początku zdania. Czyli znów zasada jest taka sama jak w języku polskim. Przy czym w języku włoskim używamy nazw pór roku z rodzajnikami:

  • la primavera (rodzaj żeński),
  • l’estate (rodzaj żeński),
  • l’autunno (rodzaj męski),
  • l’inverno (rodzaj męski).
---

Kilka zwrotów z nazwami miesięcy i pór roku. Mów jak włoski native speaker

Przygotowałam dla was kilka zwrotów z nazwami miesięcy i pór roku, które warto znać, ucząc się włoskiego. Oto one:

  • le pulizie di primavera - wiosenne porządki,
  • le vacanze di primavera - ferie wiosenne, czyli wielkanocne,
  • l'estate di San Martino - babie lato, okres pięknej pogody jesienią,
  • l'autunno della vita - jesień życia, czyli wiek podeszły.

---

Pory roku po włosku i sezonowe warzywa i owoce. Kulinarne ciekawostki

Na koniec mam dla was włoską ciekawostkę kulinarną w sam raz do nauki pór roku w tym języku. Oto dwa dania, o których trzeba wiedzieć:

  • la pasta primavera (czyli wiosenny makaron) - to danie stworzone w latach 70. ubiegłego wieku w USA przez włoskiego restauratora. Głównym składnikiem są świeże warzywa - marchewka, cukinia, papryka, szparagi, czerwona cebula, pomidorki koktajlowe i zielony groszek. Czyli wypisz - wymaluj warzywa, które Włosi jedzą właśnie na przełomie wiosny i lata.
  • pizza (alle) quattro stagioni (czyli pizza czterech pór roku) - jak podaje autorka portalu DbItalia, jest to odmiana pizzy, na której dodatki są wyraźnie rozdzielone na cztery części - karczochy oznaczają wiosnę, pomidory z bazylią lato, grzyby jesień, a wędlina z oliwkami zimę. Co ciekawe, jak te same dodatki wymieszamy i ułożymy na cieście, to otrzymamy pizzę capricciosa (po włosku to znaczy kapryśna, bo jej składniki mogą się różnić, zależnie od kaprysu kucharza, stąd nazwa).

I jak? Sądzę, że już wszystko jasne w kwestii włoskich nazw miesięcy i pór roku. I jak sądzicie, czy podane przeze mnie dania są smaczne? A może już ich próbowaliście? Piszcie w komentarzach!

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Próbne egzaminy ósmoklasisty z Operonem marzec 2026. Oto wszystko, co musicie wiedzieć o tych egzaminach

Próbne matury na poziomie podstawowym od CKE marzec 2026. Oto wszystko, co musicie wiedzieć o tych egzaminach

Pewniaki z lektur obowiązkowych na egzaminie ósmoklasisty 2026. Oto 5 najbardziej uniwersalnych motywów literackich do wypracowania