Egzamin ósmoklasisty z języka francuskiego 2026. Nie popełnijcie tych 10 najczęstszych błędów. To nemezis wielu uczniów

Niedawno odbyły się próbne egzaminy ósmoklasisty, organizowane przez wydawnictwo Operon. Jednym z przedmiotów był język obcy nowożytny. Dlatego przygotowałam listę 10 najczęstszych błędów w języku francuskim. Poprzednio opisałam te z [angielskiego], [niemieckiego] i [hiszpańskiego]. 

---

10 najczęstszych błędów w języku francuskim. Wystrzegajcie się ich jak ognia

Poniżej znajdziecie listę 10 najczęstszych błędów w języku francuskim podziałem na dwie kategorie - ogólne i gramatyczne. Oto cały spis:

Błędy ogólne najczęściej popełniane przez uczniów:

• Niedokładne czytanie poleceń - to chyba klasyka wśród błędów u uczących się języka francuskiego (i nie tylko) - czytanie (słuchanie) "po łebkach" i odpowiadanie. A to błąd. W ten sposób uczniowie piszą za krótkie wypracowanie (minimum 50-120 słów) czy nie rozwijają w swojej wypowiedzi wszystkich podanych w zadaniu punktów. Poza tym egzaminatorzy CKE doskonale znają ten mechanizm i go wykorzystują, dając na początku czytanek czy słuchanek słowa, które nie mają nic wspólnego z poprawnym rozwiązaniem. Nie dajcie się złapać w pułapkę - zawsze czytajcie (słuchajcie) od deski do deski, a dopiero potem piszcie. Ja sama zauważyłam tę prawidłowość bardzo szybko i zawsze najpierw czytałam (słuchałam) polecenie do końca, a dopiero potem odpowiadałam. Oszczędziło mi to sporo nerwów (i punktów). Także polecam tę metodę zamiast robienia "po łebkach", byle szybciej.

• Polonizmy w strukturze zdań - czyli wstawianie do zdania po francusku słów polskich. Na przykład "Elle est 15 lat", a nie "Elle a 15 ans". Ja wiem, że chcecie w ten sposób pokazać, że wiecie, jakie słowo tu powinno być, ale to nic nie da. Za to też stracicie punkty. Na egzaminie ósmoklasisty z języka francuskiego odpowiadajcie tylko w tym języku. Nawet jeśli nie umiecie napisać tak całego zdania (wypowiedzi). Inaczej wypowiedź staje się niezrozumiała i traci na jakości w oczach egzaminatora. 

Błędy gramatyczne, jakie robią uczniowie:

Tych jest zdecydowana większość, bo aż osiem. Oto one:

• Błędy w użyciu rodzajników - a konkretnie mylenie rodzajników cząstkowych (du/de la/de l’/des) z określonymi (le/la/les) bądź nieokreślonymi (un/une/des). Poniżej przejrzysta tabelka, która wyjaśnia użycie poszczególnych rodzajników, zrobiona na podstawie moich własnych notatek z zeszytu do francuskiego:

Rodzajnik cząstkowy	Rodzajnik określony	Rodzajnik nieokreślony
du = "de" + "le", de la = "de" + "la", de l' = "de" + "l'"	la/le/les	un/un'/une/des
część całości	kontynenty	rzeczowniki nieznane
z czasownikami "boire" (pić) i "manger" (jeść)	nazwiska w l.mng.	rzeczowniki określane jako "jakiś, jakaś, jakieś", "jacyś", "pewien", "pewna", pewni", "pewne".
rzeczowniki niepoliczalne	tytuły i stopnie zawodowe/naukowe	po zwrotach prezentujących typu: "Il y a", "C'est", "Ce sont", czy "Voici", "Voilà"
rzeczowniki abstrakcyjne	języki	konstrukcja de + przymiotnik + rzeczownik w l.mng.
wyrażenia pogodowe	części ciała	jedna lub kilka rzeczy z wielu
konstrukcje z "faire" (robić)	określenia czasu opisujące REGULARNOŚĆ	rzeczownik wspominany po raz pierwszy (nowy dla rozmówcy)
uprawianie sportu/tańca	określenia ogółu, całości	rzeczowniki bliżej nieokreślone (stąd nazwa rodzajnika - nieokreślony)
konstrukcja z "jouer" (grać) i nazwą instrumentu muzycznego	kraje i regiony/prowincje
z "avec" (z)	rodzaje i gatunki
dorobek jakiegoś artysty (artystki)	po "aimer" (lubić), "détester" (nienawidzić), "préférer" (woleć) etc.

• "Zjadanie" końcówek "-s" w liczbie mnogiej i "-e" w rodzaju żeńskim - to też częsty błąd u uczniów, wprawdzie Francuzi lubią ucinać końcówki słów, ale W WYMOWIE, a nie w piśmie. I pomijanie takich końcówek zmienia przecież rodzaj rzeczownika, a to już duży błąd, typu "Kali pić, Kali jeść", tylko po francusku. Uważajcie więc, jak piszecie i dwa razy sprawdźcie, czy na pewno dobrze wszystko uzupełniliście. Szkoda punktów. 

• Mieszanie przymiotników dzierżawczych - to również zdarza się ósmoklasistom nader często, mylą głównie "mon/ma/mes" (mój/moja/moje) z "son/sa/ses" (jego/jej). Z kolei "ton/ta/tes" to twój/twoja/twoje. Także uważajcie jak piszecie i upewniajcie się dwa razy, że poprawnie.

• Mylenie przyimków miejsca, szczególnie przed nazwami państw, ale nie tylko - to kolejny powszechny błąd u początkujących, największy kłopot sprawiają przyimki à/en/au/aux. Poniżej krótkie wyjaśnienie na podstawie moich notatek z francuskiego:

• à - MIASTA, cel podróży/miejsce pobytu (rozległe obszary), do kogoś/czegoś, 
• en - kraje, regiony i prowincje RODZAJU ŻEŃSKIEGO, a także utarte zwroty typu “en vacances” (na wakacje), gdzieś w ograniczonej i niesprecyzowanej przestrzeni,
• au - kraje i kontynenty RODZAJU MĘSKIEGO, np. Le Mexique, Le Cambodge etc.
• aux - kraje i kontynenty W LICZBIE MNOGIEJ, np. Les Pays-Bas, Les États-Unis, Les Philippines czy Les Comores.

• Błędy w tworzeniu przeczeń - "zjadanie" drugiego członu lub wstawianie niewłaściwego. Zapamiętajcie, że w języku francuskim przeczenie jest jak kanapka 🥪(hamburger🍔)  i okala czasownik z obu stron (w czasach złożonych czasownik posiłkowy). Ogólna konstrukcja takiego przeczenia to "ne/n’... pas", ale to "pas" można zastąpić innymi słowami. Poniżej kilka najważniejszych:

• ne… plus - nigdy więcej,
• ne…jamais - nigdy,
• ne…nulle part - nigdzie,
• ne…rien - nic,
• ne…personne - nikt,
• ne…ni…ni… - ani… ani…,
• ne…aucun(e) - żaden(a),
• ne…pas encore - jeszcze nie,
• ne…point - w ogóle nie,
• ne…que - tylko, dopiero,
• ne…rien du tout - zupełnie nic.

• Mylenie zaimków i umieszczanie ich w niewłaściwym miejscu w zdaniu - to kolejny częsty błąd u uczących się francuskiego, najczęściej są mylone zaimki dopełnienia bliższego (COD, w bierniku, formy: me, te, le, la, l’, nous, vous, les) i dalszego (COI, w celowniku, zastępuje prawie zawsze jedynie osoby i zwierzęta: me, te, lui, nous, vous, leur). W zdaniu mogą być naraz tylko dwa zaimki, które umieszczamy przed czasownikiem (i za ewentualnym przeczeniem "ne") w następującej kolejności:

1. zwrotne	2. dopełnienie bliższe	3. dopełnienie dalsze	4. zaimek przysłówkowy	5. zaimek przysłówkowy
me	le	lui	y	en
te	la	leur	zastępuje okolicznik miejsca oraz dopełnienie z "à"	zastępuje dopełnienie z "de"
se	les
nous
vous
se

• Błędne odmienianie przez osoby popularnych czasowników nieregularnych "être", "avoir", "faire", "aller", jak też regularnych z II i III grupy w czasie teraźniejszym (Présent) - niestety czasowników nieregularnych musicie nauczyć się na pamięć i nie ma zmiłuj, szczegółnie tych czterech wyżej wymienionych - "être", "avoir", "faire", "aller", bo bez tego ani rusz. Przy czym uczcie się aktywnie - rozwiązujcie zadania, fiszki etc. Od siebie polecam też darmową aplikację Le Conjugueur - jest w całości po francusku, ale zawiera odmiany mnóstwa czasowników we wszystkich trybach i czasach. Także warto ściągnąć i używać podczas nauki. A poniżej tabelka z tymi właśnie czasownikami:

	être (być)	avoir (mieć)	faire (robić)	aller (iść)
Je	suis	J'ai (tu podałam w całości, bo jest tu zjawisko elizji, w postaci opuszczenia “e” w “Je”)	fais	vais
Tu	es	as	fais (tak, taka sama forma jak w "ja")	vas
Il/Elle	est	a	fait	va
Nous	sommes	avons	faisons	allons
Vous	êtes	avez	faites	allez
Ils/Elles	sont	ont	font (jak czcionka po angielsku)	vont

• Mylenie czasowników posiłkowych "être" i "avoir" oraz problemy z uzgadnianiem imiesłowu z podmiotem - równie częstym błędem co mylenie czasów przeszłych, jest mylenie czasowników posiłkowych w przypadku czasu passé composé. Poniżej w tabelce wyjaśniam, kiedy jaki czasownik wybrać (wykonana na podstawie książki "Francuska Gramatyka Obrazkowa. PONS" Muriel Rist (wyd. LektorKlett):

être (być)	avoir (mieć)
imiesłów musi być uzgodniony	imiesłów nie wymaga uzgadniania
czasowniki zwrotne	większość czasowników
oznaczające kierunek ruchu np.  aller, arriver, entrer, partir, tomber, venir	czasowniki oznaczające rodzaj ruchu, np. courir, nager, marcher
czasowniki naître (rodzić się), devenir (zostać, stać się), mourir (umrzeć), décéder (umrzeć)	czasowniki oznaczające kierunek ruchu, ale tylko wtedy, gdy po nich jest dopełnienie bliższe

I jak? Rozumiecie (przynajmniej z grubsza) najczęstsze błędy uczących się francuskiego? Piszcie w komentarzach, czy wszystko jasne, czy jednak coś mam wytłumaczyć bardziej szczegółowo!

---

Źródła:

• doświadczenia własne i również własne notatki z lekcji francuskiego,
• "Francuska gramatyka obrazkowa. PONS" wyd. LektorKlett,
• CKE.gov.pl,