Matura próbna od CKE 2026. Słownictwo z tych tematów to pewniak w tym roku również na egzaminach majowych

W czwartek, 5 marca odbędą się próbne matury od CKE na poziomie podstawowym z języków obcych. Najczęściej wybierany jest angielski, ale część uczniów decyduje się na język niemiecki, hiszpański, francuski, włoski, a nawet rosyjski. Od 2026 roku można też zdawać język ukraiński. To pierwsza z dwóch ważnych zmian w egzaminach z języków obcych. Drugą jest pojawienie się dodatkowych zadań otwartych na miejsce pytań typu prawda - fałsz w części ze słuchu. Co za tym idzie, maturzyści muszą bardziej przyłożyć się do ćwiczenia pisania, w tym do szlifowania słownictwa. A jakie słówka i zwroty trzeba znać na maturę w 2026? Tego właśnie dowiecie się z tego postu. Przedstawiam w nim 7 pewniaków - bloków tematycznych, które koniecznie trzeba znać, oraz dwa dodatkowe, które choć w szkole zwykle pomijane, na maturze często się pojawiają, a szczególnie na rozszerzonej i dwujęzycznej. Poza tym podzielę się z wami kilkoma sztuczkami na szybkie i przyjemne ich opanowanie.

---

7 najważniejszych bloków tematycznych słownictwa na maturę z języka obcego 2026

Na początku przypomnę wam, że zależnie od wybranego poziomu egzaminu z języka obcego nowożytnego, obowiązuje was znajomość słownictwa też na określonym poziomie. Oto one:

• podstawowy - B1+ do B2 (średniozaawansowany do średniozaawansowanych wyższego),

• rozszerzony - B2+ do C1 (średniozaawansowany wyższy do zaawansowanego),

• dwujęzyczny - C1+ do C2 (zaawansowany do biegłego).

Poza tym maturzystów obowiązuje 14 bloków tematycznych, z czego 7 jest pewniakami właściwie na każdym poziomie i z każdego języka. A wszystko dlatego, że te siedem obszarów pozwala zrozumieć około 80 procent maturalnych tekstów. Poniżej znajdziecie tabelę, w której przedstawiłam te bloki tematyczne wraz z bardziej szczegółowymi kategoriami i wyjaśnieniem, gdzie często takie słownictwo się pojawia na egzaminach:

Blok tematyczny	kategorie słówek	Matura ustna	Wypracowanie	Inne zadania maturalne
Człowiek	cechy charakteru,emocje, uczucia, wygląd	opisy obrazków na maturze ustnej	listy (e-maile) nieformalne, czyli prywatne	-
Dom i miejsce zamieszkania	opisywanie okolicy, wynajmowanie mieszkania, wyposażenie wnętrz	-	e-mail do kolegi z zagranicy (czyli znów list nieformalny)	ogłoszenia w części z rozumieniem tekstu pisanego
Szkoła i edukacja	życie szkolne, przedmioty, systemy nauczania, plany na przyszłość, nauka języków, wymiany międzynarodowe, egzaminy	-	Bardzo często jako artykuł bądź e-mail, w tym formalny	-
Praca i kariera	plany zawodowe, wolontariat, pierwsza praca, CV, szukanie pracy wakacyjnej, obowiązki, zawody	pojawia się na maturze ustnej na początku jako rozgrzewka, przed zasadniczym pytaniem, ale też jest ocenianie	-	częsty motyw w tekstach do przeczytania w arkuszach matury pisemnej
Zdrowie	dieta, zdrowe nawyki, aktywność fizyczna, choroby	bardzo często na maturze ustnej	-	niezbędne do zrozumienia tekstów poradnikowych
Podróżowanie i turystyka	zwiedzanie, wakacje, kultury, problemy w podróży	-	-	zadania z czytaniem ze zrozumieniem - opisy rezerwacji i przygód podróżniczych
Kultura i rozrywka	kino, teatr, książki, spędzanie wolnego czasu	kolejny częsty motyw na maturze ustnej	-	-

Poza tym ci, którzy zdają maturę na poziomie rozszerzonym bądź dwujęzycznym muszą zwrócić uwagę na te dwa bloki tematyczne, które w szkołach są często pomijane przez nauczycieli, a równie często występują na maturze:

Blok tematyczny	kategorie słówek	Matura ustna	Wypracowanie	Inne zadania maturalne
Technologia i media	internet, wynalazki, social media, bezpieczeństwo w sieci	-	jako artykuł naukowy czy rozprawka "za" i "przeciw" bądź opiniująca	w zadaniach z czytaniem ze zrozumieniem - w dobie AI i cyfryzacji jest ekspolatowany niemal do granic możliwości
Przyroda i ekologia	ochrona środowiska, zmiany klimatu, klęski żywiołowe	-	to zwykle zadanie - wyzwanie na poziomie rozszerzonym jako artykuł naukowy czy rozprawka "za" i "przeciw" bądź opiniująca	w zadaniach z czytaniem ze zrozumieniem też lubi się pojawić i to wcale nierzadko

Uwaga! Blok tematyczny “przyroda i ekologia” czasem pojawia się też na poziomie podstawowym, szczególnie w kontekście segregacji śmieci czy podróżowania. Warto więc zwrócić na niego uwagę nawet jeśli nie zdajecie rozszerzenia, bo taka wiedza może się bardzo przydać, a w szkole rzadko słówka i zwroty z tej kategorii są omawiane. 

---

Matura 2026 z języków obcych. Tak szybko i przyjemnie opanujecie słownictwo

Jak szybko i przyjemnie opanować słownictwo na maturę z języka obcego na właściwie dowolnym poziomie? Oto 5 moich sposobów na skuteczną naukę (wszystkie przetestowała i używam, dotyczy to również polecanych pozycji i stron www):

• Mapy myśli - to nie tylko świetny sposób notowania, ale i zapamiętywania słówek, szczególnie tematycznych. W skrócie mapa myśli to notatka w postaci diagramu, gdzie na środku jest jej temat przewodni, a od niego odchodzi kilka grubszych linii - kategorii. Od nich z kolei odchodzą cieńsze linie, za to jest ich więcej, zależnie od tematu. Najważniejsze zasady tworzenia tychże map myśli są następujące:

• Temat przewodni jest zapisany na środku, dużymi literami i wzięty w ramkę (kształt dowolny);

• Od tematu przewodniego odchodzi kilka (do 5-6) grubych linii - kategorii;

• Każda kategoria ma podkategorie (chyba że w danym przypadku nie trzeba);

• Każda kategoria ma jeden, osobny kolor;

• Można (a nawet trzeba) używać symboli, rysunków, skrótów, szlaczków i słów kluczowych;

• Kolejność kategorii może być zgodnie z ruchem wskazówek zegara, w przeciwnym, a nawet losowo, jak wolicie 😊. Poniżej macie przykładową mapę myśli wykonaną przeze mnie w programie Mindomo:

• Sketchnoting (notatki rysunkowe) - w takiej notatce rysujcie i wizualizujecie co tylko się da, to cudownie pomaga w nauce słówek, idiomów, frazali (czasowników złożonych) czy nawet całych zwrotów. A co to takiego? Sketchnoting to notowanie poprzez obrazki, ale nie jakieś piękne, nic z tych rzeczy. To uproszczone, nieduże ikonki, które mają symbolicznie zastępować dane słowo czy pojęcie. Można je narysować ołówkiem, kredkami, flamastrami, cienkopisami (polecam zwłaszcza cienkopisy, to nie muszą być markowe PaperMate czy Faber Castell, zwykłe tanie pisaki z Action też dadzą radę, serio) czy długopisami (polecam brokatowe i metaliczne, potęgują efekt). Mogą to być dowolne elementy, byle niewielkie i symboliczne, ale wystarczająco zrozumiałe.

• Fiszki - szczególnie te ręcznie robione, na papierze, ale mogą być też cyfrowe np. w aplikacji Quizlet (daje też możliwość przygotowania testu oraz zawiera minigry, które uprzyjemnią naukę słówek czy pojęć) czy Anki. Za ich pomocą utrwalicie słownictwo już podczas ich przygotowywania (o ile zrobicie je sami i uczciwie), a także pozwolą wam na jego powtarzanie właściwie zawsze i wszędzie, bo fiszki (i papierowe i cyfrowe) można łatwo ze sobą zabrać w podróż. Pamiętajcie, że w przypadku słówek i zwrotów najlepiej stosować schemat: słowo - tłumaczenie, zasady wymowy i przykładowe zdanie z tym słowem.

• Dodatkowe książki - ja osobiście nie wyobrażam sobie nauki języka bez dodatkowych książek z ćwiczeniami. Oto polecane przeze mnie nietuzinkowe pozycje: 

• Mapy językowe wydawnictwa Preston Publishing - ja mam do angielskiego, francuskiego i hiszpańskiego, to świetny sposób na utrwalenie i poszerzenie słownictwa na poziomie A2 - B2, czyli na maturę podstawową w sam raz, skorzystają też nieco ci, którzy zdają rozszerzoną.

• 250 zagadek językowych z kluczem. PONS, wyd. LektorKlett - z tej serii też mam trzy - do angielskiego, francuskiego i włoskiego, z kolei do hiszpańskiego mam kombo, tzn. 250 zagadek ze słownictwem i gramatyką (po prostu 3 książki z zadaniami w jednej) - to wspaniały zbiór językowych łamigłówek - krzyżówki, znajdź intruza, wykreślanki, połącz w pary, prawda czy fałsz, wiry słowne, łączenie sylab, a nawet ćwiczenia dotyczące poprawnej wymowy słów. Do tego zadania są podzielone na trzy poziomy trudności, więc każdy powinien znaleźć coś dla siebie.

• Krzyżówki - ja mam następujące książki z krzyżówkami dla uczących się języka angielskiego, z czego dwie ostatnie kupiłam na białostockich Targach Książki w 2025 roku:

• Krzyżówki dla średniozaawansowanych. Angielski z przyjemnością. B1 - B2. Józefina Ciechowska i Monika Cisek, wyd. Edgard - zawiera krzyżówki z 10 obszarów tematycznych (cechy charakteru i wygląd, relacje, praca i szkoła, czas wolny i życie codzienne, myśli, emocje i zmysły, zdrowie, sport, natura, podróże, społeczeństwo i natura), z każdej kategorii po 10 takich łamigłówek, które pomogą przyjemnie utrwalić słownictwo;

• Krzyżówki angielskie. Poziom B1 - B2. Małgorzata Szewczak, wyd. Septem - kolejne świetne krzyżówki dla uczących się angielskiego, podzielone na 4 części, w sumie znajdziecie tu 65 łamigłówek do ćwiczenia słownictwa;

• Krzyżówki angielskie. Poziom C1 - C2. Bartosz Oczko, wyd. Helion. Edukacja - druga część krzyżówek opisanych piętro wyżej, tyle, że na poziom zaawansowany, również podzielone na 4 części, w tym jest też sporo wykreślanek, gdzie trzeba samemu szukać wyrazów (nie zostały podane). To wspaniały sposób na poszerzenie słownictwa na poziomie zaawansowanym do biegłego, szczególnie, że w dalszej części po angielsku są też definicje pojęć. 

• Ciekawe strony www dla uczących się języków obcych - od siebie polecam:

• BBC English (angielski);

• Po prostu włoski (włoski, można też kupić materiały do nauki, ja mam zimowe wykreślanki);

• Espace Française (francuski, dużo różnorodnych darmowych zadań i materiałów online);

• Agata Uczy (hiszpański, świetne darmowe materiały, w tym do pobrania). 

I jak wam się podobają moje propozycje na ciekawą naukę słownictwa? Piszcie w komentarzach! I podzielcie się też swoimi sposobami! 

---

Źródła:

• CKE.pl,

• wiedza i doświadczenie własne.