Przyroda i ekologia - słownictwo na maturę 2026 z języka angielskiego. Tak zabłyśniesz na egzaminie na każdym poziomie

Jakiś czas temu pisałam o [blokach tematycznych słownictwa na maturę], które koniecznie trzeba opanować. Wymieniłam też dwa bardzo często się pojawiające na egzamianch, a równie chętnie pomijane w szkołach. Są to “przyroda i ekologia” oraz “technologia i media”. Dzisiaj omówię z wami garść słówek z pierwszej wymienionej kategorii zarówno na poziom podstawowy, jak i rozszerzony. 

---

Sortowanie śmieci i rodzaje energii odnawialnej. Te słówka z działu "przyroda i ekologia" trzeba znać

Wspomniałam wcześniej, że słownictwo z działu “przyroda i ekologia” jest częstym bywalcem na maturze rozszerzonej z języka angielskiego. Jednak to nie znaczy, że zdający podstawę mogą je sobie odpuścić. Wręcz przeciwnie. Na maturze podstawowej też się pojawiają, szczególnie w kontekście segregacji śmieci czy podróżowania. Dlatego dziś wybrałam dla was garść słówek wraz z przykładowymi zdaniami z tego bloku tematycznego, które przydadzą się na każdy egzamin. A zaczniemy od sortowania śmieci właśnie. 

"Śmieciowe" słówka na maturę 2026

• ​Landfill - wysypisko śmieci,
• ​To sort rubbish / waste - segregować śmieci.

I dwa przykładowe zdania do tego:

• In Poland, we have to sort rubbish into five different bins. - W Polsce sortujemmy śmieci na pięć frakcji (śmietników).
• Too much plastic waste ends up in a landfill every year. - Co roku zbyt dużo plastikowych odpadów trafia na wysypiska śmieci.

Tutaj się na chwilę zatrzymam - w języku angielskim jest kilka różnych określeń na śmieci - rubbish (znacie je na pewno ze szkoły), a także trash, garbage, junk, scrap i waste. Trzy z nich (trash, garbage i scrap) znam z gry survivalowej Seven Days to Die, gdzie pojawiają się notorycznie. Poza tym słówko "scrap" oznacza też złomować (czasownik), co też warto wiedzieć. A jak rozróżnić te wszystkie określenia na śmieci? Poniżej znajdziecie przystępną tabelkę, w której wszystko wyjaśniam:

Słowo	Region użycia	Co konkretnie oznacza?	Polskie tłumaczenie
Garbage	USA	mokre, organiczne odpady, zwłaszcza kuchenne	kuchenne śmieci, pomyje
Trash	USA	suche odpady, szczególnie opakowania	śmieci, odpadki
Rubbish	UK	ogólne określenie na wszystkie typy smieci	śmieci
Junk	USA i UK	stare i bezużyteczne przedmioty, w tym ich części	graty, rupiecie, złom
Scrap	USA i UK	odpady metalowe, papierowe i inne, których można użyć ponownie	złom, skrawki
Waste	USA i UK	formalne określenie, odpady przemysłowe	odpady, marnotrawstwo

Poza tym warto zapamiętać też następujące słowa dotyczące segregacji śmieci i słówka "scrap":

• scrap metal - złom,
• scrap paper - makulatura, szczególnie kartki już z jednej strony zadrukowane/zapisane
• scratch paper - drugie określenie na makulaturę,
• waste paper - to również oznacza makulaturę, przede wszystkim ogólne odpady papierowe,
• paper recycling - czwarte już i ostatnie określenie makulatury.

I kilka przykładów użycia tych słówek w zdaniach:

• It is possible to melt scrap metal to make new metal things. - Jest możliwe przetapianie złomu by robić z niego nowe, metalowe rzeczy.
• Toilet paper is usually made from scrap paper. - Papier toaletowy jest zwykle robiony z makulatury.
• Scratch paper is good to write notes on it. - Makulatura (skrawki papieru) są dobre na pisanie notatek.
• We need to collect waste paper. It is ecological. - Powinniśmy zbierać makulaturę. To ekologiczne.
• Paper made from paper recycling is as good as made from wood. - Papier z makulatury jest tak samo dobry jak z drewna.

Energia odnawialna i ekologia ogólnie

To tyle o śmieciach, teraz przejdziemy do energii odnawialnej i ekologii ogólnie. Oto istotne słówka:

• ​Renewable energy - energia odnawialna:

• Solar energy - energia słoneczna:

• Photovoltaics - fotowoltaika,
• Photovoltaic (PV) - też fotowoltaika, bardziej formalnie,

• Wind energy - energia wiatrowa,
• Hydropower - energia wodna,
• Geothermal energy - energia geotermalna, 
• Biomass/Bioenergy - biomasa (bioenergia),

• Biofuels - biopaliwa,
• ​Biodegradable - biodegradowalny
• ​Carbon footprint - ślad węglowy
• Endangered species - gatunki zagrożone wyginięciem
• ​Eco-friendly - przyjazny dla środowiska
• ​Drought - susza

I kilka przykładowych zdań z tymi słówkami na koniec:

• ​Many countries are investing in renewable energy to fight climate change. - Wiele krajów inwestuje w energię odnawialną przez zmiany klimatu.
• Photovoltaics allow us to use solar energy. - Fotowoltaika pozwala nam użyć energii słonecznej.
• In some regions it is logical to use wind or geothermal energy. - W niektórych regionach logicznie jest korzystać z energii wiatru bądź geotermalnej.
• Hydropower is a good source of renewable energy. - Energia wodna to dobre źródło energii odnawialnej.
• We can use biofuels made from biomass. - Możemy używać biopaliwa zrobionego z biomasy.
• Always choose biodegradable packaging when you go shopping. - Zawsze wybieraj biodegradowalne opakowania gdy robisz zakupy.
• You can reduce your carbon footprint by cycling instead of driving. - Możesz zmniejszyć swój ślad węglowy jeżdżąc rowerem zamiast samochodem.
• The WWF works hard to protect endangered species like the giant panda. - WWF ciężko pracuje by chronić zagrożone gatunki jak panda wielka.
• Using a reusable water bottle is an eco-friendly habit. - Używanie butelek wielokrotnego użytku to zwyczaj bardzo przyjazny środowisku.
• Long periods without rain lead to serious droughts in many regions. - Długie okresy bez deszczu powodują poważne susze w wielu regionach.

Wszystko zrozumiałe? Czujecie się lepiej przygotowani? Piszcie w komentarzach! Ps. Przygotowałam też dla was [fiszki w Quizlet] ze wszystkimi powyższymi słówkami (tylko bez całych zdań), abyście łatwiej je przyswoili. Miłej nauki! 

PPS. W następnym artykule wezmę na warsztat słówka z kategorii "technologia i media".