Past Simple czy Present Perfect? Tak nigdy ich nie pomylisz na egzaminie ósmoklasisty i maturze z języka angielskiego

Nie ma chyba większego nemezis dla uczących się języka angielskiego niż czasy. A już szczególnie dwa przeszłe: Past Simple i Present Perfect. Te są mylone wręcz notorycznie. Dlatego jako pasjonatka języków obcych, która sama uczy się pięciu, postanowiłam przygotować dla was “dziennikarski skrót” o Past Simple i Present Perfect. Dzięki temu już nigdy ich nie pomylicie, zwłaszcza na egzaminie ósmoklasisty czy maturze. 

---

Jaki czas wybrać? Tak bez pudła odróżnicie Past Simple od Present Perfect

Wydawałoby się, że czasy Past Simple i Present Perfect raczej trudno pomylić, w końcu pierwszy to czas przeszły prosty, a drugi złożony. Niestety jak życie pokazuje, to jedynie wierzchołek góry lodowej. Na szczęście można to łatwo opanować. W poniższej tabelce znajdziecie porównanie obu czasów, co pozwoli wam zapamiętać różnicę między nimi i nie popełnić błędu na egzaminie ósmoklasisty czy maturze 2026:

	Past Simple	Present Perfect
zdanie twierdzące	czasownik w formie podstawowej + -ed lub czasownik w II formie	have/has + czasownik w formie podstawowej z końcówką -ed lub w III formie
zdanie przeczące	1. didn't + czasownik w formie podstawowej - dla większości, 2. wasnt'/weren't + reszta zdania - dla czasowników was i were (czyli być - stany i miejsca)	Haven't/Hasn't + czasownik w formie podstawowej z końcówką -ed lub w III formie
pytania	1. Did + podmiot + czasownik w formie podstawowej - dla większości, 2. Was/Were + podmiot - dla czasowników was/were, czyli być (stany i miejsca)	Have/Has + podmiot + czasownik w formie podstawowej z końcówką -ed lub w III formie
określniki czasu	when, 5 minutes ago, a long time ago, last year/summer, the day before yesterday, yesterday, before 5.00 p.m., after dinner, a fortnight ago, then, the other day, just now,	yet, recently, lately - używamy na końcu zdania, z kolei since, for, already, just, never (before), ever, up to now, still, until now, so far - pomiędzy have/has a czasownikiem z -ed lub III formą
użycie	krótkie, pojedyncze zdarzenia w kolejności chronologicznej (występowania), gdy pytamy (wiemy) KIEDY coś się wydarzyło, dla dawnych zwyczajów i czynności, które się powtarzały	czynności, które dopiero co (already, just, recently) się zakończyły, życiowe doświadczenia BEZ daty, osiągnięcia człowieka lub całej ludzkości, gdy skutek czynności przeszłej jest wyraźnie widoczny w teraźniejszości (np. zwichnięcie ręki, wyczyszczenie czegoś), gdy coś JESZCZE się nie wydarzyło (Mark has still not did it yet), czynności upragnione, ale niedokonane (I have never..., I have always wanted.... etc.

Czyli w skrócie (a jakże, dziennikarskim! 😁), Past Simple (prosty) jest do prostych czynności przeszłych, które wydarzyły się w konkretnym momencie (pytanie WHEN - KIEDY?) i nie mają nic wspólnego z teraźniejszością. Z kolei Present Perfect ma silny związek z teraźniejszością (widoczny skutek), za to nieistotny jest czas zdarzenia. Tyle i aż tyle. Przejdźmy teraz do czasowników w II i III formie, bo to jest bardzo ważne, inaczej nie stworzycie poprawnie żadngo zdania w tych czasach.

---

Czasownik w II czy III formie? A może końcówka -ed? To trzeba wiedzieć

Skoro wiemy już, kiedy jaki czas stosować, to przyjrzyjmy się czasownikom. W obu czasach czasowniki regularne dostają końcówkę -ed. W przypadku nieregularnych jest inaczej. Te w czasie Past Simple to II forma, używana jedynie w zdaniach twierdzących. W pozostałych zostaje podstawowa forma czasownika, a przed nią didn’t/wasn’t/weren/t (dla przeczeń) lub did/was/were (dla pytań). Z kolei dla czasu Present Perfect jest to III forma, która występuje w każdym typie zdania, bo to jest imiesłów czasu przeszłego. Poniżej macie przejrzystą tabelkę z 10 najczęstszymi czasownikami nieregularnymi:

Be	Was/Were	Been	Być
Go	Went	Gone	Iść
Do	Did	Done	Robić (2)
Have	Had	Had	Mieć
Buy	Bought	Bought	Kupić
Make	Made	Made	Robić (2)
Take	Took	Taken	Wziąć
Eat	Ate	Eaten	Jeść
Write	Wrote	Written	Pisać
See	Saw	Seen	Widzieć

Jak je zapamiętać? Oto trzy skuteczne sposoby:

• pakietowanie - to moja ulubiona metoda na angielskie czasowniki nieregularne, wystarczy je powiązać w pakiety, np. pierwszy to te, które mają II i III formę identyczne (powyżej to have, buy i make), drugi to te, które w III formie kończą się na -en (tutaj to take, eat, write i see), a w trzeciej są te, które mają wszystkie trzy formy identyczne (powyżej takich nie ma, ale przykładowo są to np. cost, put, cut czy set). Wrzućcie to wszystko w mapę myśli czy sketchnotkę (notatkę rysunkową) i gotowe! Potem tylko powtarzajcie co jakiś czas materiał, aby zapamiętać na długo. 

• 3x3 - jednego dnia wybieracie 3 czasowniki i do każdego piszecie po trzy zdania. Oto moje przykłady (po dwa do każdego, bo omawiamy dwa czasy - Past Simple i Present Perfect):

• I was a student five years ago.
• I have never been to Africa.

• He went to the park two days ago. 
• You have already gone.

• I did it yesterday.
• We haven’t done it yet.

• I had a dog many years ago.
• She has had a diploma for ten years.

• I bought a book the day before yesterday.
• I have already bought a new book at a book fair.

• I made a cake this morning.
• He has never made dinner by himself.

• We took a shower before going to bed.
• Have you not taken a bath yet?

• I ate all sandwiches today. 
• I have never eaten a snake.

• He wrote five letters. 
• She has already written ten poems.

• I saw a hedgehog last autumn.
• I have never seen my favourite writer in person.

• aplikacje - możecie ułatwić i uprzyjemnić sobie naukę, korzystając z aplikacji do nauki z własnoręcznie zrobionych fiszek, np. Anki (na Adroida za darmo, a na Iphone’y już płatna) - ma świetny system powtórkowy, Quizlet - moja ulubiona, poza nauką z fiszkami oferuje też minigry jak dopasowania (moja ulubiona), klocki czy blast, które urozmaicają naukę, poza tym daje też możliwość zrobienia testu, Fiszkoteka - kolejna apka do nauki z fiszek, darmowa wersja pozwala wygenerować tylko 300 fiszek, ale to i tak sporo. 

I jak? Różnice między czasami Past Simple i Present Perfect są zrozumiałe? Wiecie już, jak się uczyć czasowników nieregularnych? Jeśli coś jest niejasne lub potrzebujecie dodatkowych informacji, to piszcie w komentarzach! Z pewnością pomogę!