Polacy i czytanie książek. Co mówi nam najnowszy raport Biblioteki Narodowej? Oto wyniki badania za 2025 rok

Kilka dni temu pojawił się raport o polskim czytelnictwie opracowany przez Bibliotekę Narodową (BN). Badanie to zostało zrealizowane metodą CAPI (czyli poprzez przeprowadzanie wywiadów “twarzą w twarz” wspomaganych komputerowo np. tabletami) na ogólnopolskiej, reprezentatywnej grupie 2005 Polek i Polaków w wieku co najmniej 15 lat. I jak wypadliśmy czytelniczo w 2025 roku? Całkiem nieźle, biorąc pod uwagę spore zmiany w czytaniu. A co czytamy najchętniej i jakie grupy społeczne w tym przodują? O tym wszystkim dowiecie się z poniższego artykułu, poza tym zdradzę też swoje książkowe osiągnięcia za ubiegły rok.

---

Raport czytelniczy 2025 od BN. Tak Polacy pochłaniają książki

Z opublikowanego przez Bibliotekę Narodową [raportu o czytelnictwie] wynika, że przynajmniej jedną książkę przeczytało w 2025 roku 41 procent Polaków. Czyli tyle samo, co w 2024 roku. Przy czym więcej czytają kobiety (47 procent) niż mężczyźni (34 procent). Istotny jest też wiek - najwięcej czytelników jest wśród nastolatków 15-18 lat (56 procent). 

Równie dużą rolę odgrywa też miejsce zamieszkania - zdecydowanie najwięcej czytają ci z dużych miast powyżej 200 tys. mieszkańców (64 procent), a najmniej ci ze wsi (35 procent). 

Tu akurat trudno się dziwić, w końcu w dużych miastach  łatwo dostać się do biblioteki czy księgarni, bo wszystko jest pod ręką, choć oczywiście nie zawsze. Sama mieszkam w naprawdę dużym mieście, ale do biblioteki mam serio daleko, a do tego godziny otwarcia nijak nie pasują osobie pracującej w standardowych godzinach. 

W końcu lecieć na złamanie karku na ostatnie pół godziny przed zamknięciem biblioteki? Nie, dziękuję, postoję. 😆 Stąd rozumiem osoby mieszkające na wsiach czy małych miasteczkach, gdzie dostęp jest jeszcze trudniejszy. 

Choć trzeba przyznać, że w ostatnim czasie zmieniły się też czytelnicze trendy. W tym źródła książek.

---

Skąd Polacy biorą książki? Oto najczęstsze czytelnicze źródła 

Wspomniałam powyżej, że czytelnicze trendy uległy ostatnio zmianom. Między innymi wspomniane biblioteki zaczynają wracać do łask, zarówno te publiczne, jak i szkolne. Mimo to główne źródła książek to:

• kupowanie ich na własną rękę w księgarniach i sklepach typu Carrefour, Biedronka czy Auchan - sama tak robię, można w ten sposób za bezcen mieć wiele ciekawych pozycji,

• kupowanie ich na własną rękę online np. w Empiku czy na stronie wydawnictwa - też uskuteczniam, szczególnie sklep internetowy wydawnictwa SQN (mojego ulubionego),

• darmowe kody do Legimi - wiele bibliotek oferuje czytelnikom darmowe kody dostępu do Legimi (Empik Go), w tym Książnica Podlaska, z czego sama korzystałam przez kilka lat, to dobre rozwiązanie, ale są też dwie spore wady: po pierwsze taki dostęp jest mocno okrojony, a po drugie aby otrzymać kod trzeba strasznie pilnować dat i terminów, inaczej można obejść się smakiem (ja tak miałam dwa razy 😅). Teraz korzystam z płatnej wersji i sobie chwalę.

A to nie wszystko w kwestii zmian w czytelnictwie. Dużym zainteresowaniem cieszą się też audiobooki, czyli książki do słuchania. Sama po raz pierwszy się za nie zabrałam w tym roku dzięki platformie BookBeat i polecam. O ile oczywiście słuchacie uważnie i ze zrozumieniem, a nie jako tła dla np. zmywania czy spaceru. 

I tutaj przejdziemy do kolejnej części, chyba najważniejszej - co czytamy najchętniej. Czyli ulubionych gatunków literackich i pisarzy Polek i Polaków.

---

Co Polacy czytają najchętniej? Oto TOP 5 gatunków i TOP 25 pisarzy

Zacznę od pięciu najpopularniejszych gatunków literackich w 2025 roku w Polsce. Były to:

• kryminały - zdecydowany numer jeden wśród gatunków literackich w Polsce,

• Obyczajowe i romanse - tego typu książki również są chętnie czytane,

• Non-fiction, czyli biografie, autobiografia, wspomnienia, wywiady, publiscystyka, historia XX wieku, felietony i eseje - te gatunki wybierane są tak samo często jak wyżej wymienione powieści obyczajowe i romantyczne,

• Poradniki, w tym popularnonaukowe - to kolejny mega popularny gatunek,

• Fantastyka, fantasy i science fiction dla dorosłych - mój ulubiony gatunek literacki zamyka TOP 5 ulubionych gatunków Polaków.

Teraz najważniejsze, czyli 25 naszych ulubionych pisarzy w ubiegłym roku. Są to:

• Remigiusz Mróz - od kilku lat zajmuje zaszczytne, pierwsze miejsce,

• Stephen King - ja czytałam w 2025 roku "Ostatnią misję Gwendy", a rok wcześniej "Pudełko z guzikami Gwendy" i "Mroczna Wieża. Wiatr przez dziurkę od klucza",

• Henryk Sienkiewicz - znany dzięki "Krzyżakom" i "Trylogii",

• J.K. Rowling - sagi o Harrym Potterze chyba nie trzeba nikomu przedstawiać,

• Andrzej Sapkowski - sama czytałam "Wiedźmina" (w tym "Sezon Burz" i opowiadania z tomu "Maladie" dobre 10 lat temu, a w 2024 "Rozdroże Kruków" i świetnie się przy nich bawiłam, to must-read dla każdego miłośnika fantasy,

• Bolesław Prus - autor nieśmiertelnej na maturze "Lalki" oraz nowel "Katarynka" i Kamizelka", ja czytałam kiedyś jeszcze "Faraona",

• Katarzyna Bonda - autorka popularnych kryminałów,

• Nicholas Sparks - jego popularność zaczęła się od powieści "Pamiętnik", a najnowsza to "Zostań ze mną",

• George Orwell - ja czytałam "Rok 1984" i "Folwark zwierzęcy" w 2024 roku i zdecydowanie polecam,

• Adam Mickiewicz - nasz wieszcz narodowy, autor "Pana Tadeusza", "Dziadów". "Konrada Wallenroda", "Świtezianki" czy choćby "Reduty Ordona",

• Harlan Coben - w tym roku przeczytałam już 3 jego powieści ("Niewinny", "Tylko jedno spojrzenie" i "Najczarniejszy strach"), a w ubiegłym jedną - "Brakujący Element",

• Fiodor Dostojewski - autor ponadczasowych dzieł "Zbrodnia i kara", "Idiota", "Bracia Karamazow" i "Biesy",

• Joanna Kuciel-Frydryszak - zrobiło się o niej głośno dzięki powieści "Chłopki. Opowieść o naszych babkach" z 2023 roku,

• J.R.R. Tolkien - sama przeczytałam "Hobbita" w tym roku, więcej w artykule o [Dniu Czytania Tolkiena], 

• Stanisław Wyspiański - autor omawianego w szkole średniej "Wesela",

• Małgorzata Oliwia Sobczak - w 2025 roku mam na koncie trzy jej powieści - "Czerń", "Żółć" i "Błękit",

• B.A. Paris - autorka kryminałów i thrillerów, m.in. "Za zamkniętymi drzwiami", "Terapeutka" czy "Uwięziona",

• Dan Brown - autor powieści sensacyjnych, zwłaszcza "Kodu Leonarda da Vinci",

• Agatha Christie - klasyka kryminału i obyczajówek, np. "Morderstwo w Orient Expressie", "Śmierć na Nilu" czy "Zatrute pióro",

• Ewa Woydyłło - autorka wielu poradników, np. "Podnieś głowę", "Buty szczęścia" czy "Sekrety kobiet",

• Stefan Żeromski - pochwalę się przeczytaniem "Siłaczki" na początku 2025 roku,

• Sławomir Gortych - autor kryminałów, zwłaszcza serii Karkonoskiej o "Schronisku",

• Katarzyna Grochola - autorka powieści obyczajowych np. "Nigdy w życiu", "Ja wam pokażę!",

• Katarzyna Michalak - weterynarka i autorka powieści obyczajowych, np. "Poczekajka", "Sklepik z niespodzianką" czy "Sekretnik",

• Stanisław Lem - dorzucam swoją cegiełkę, w 2025 roku przeczytałam "Solaris".

Także z naszym, polskim czytelnictwem nie jest aż tak źle. Choć też i nie tak idealnie. A jak u was? Ile książek macie na koncie na 2025 rok? I jakie pozycje? Piszcie w komentarzach!