Matura podstawowa z matematyki 2026. Tych 10 najczęstszych błędów wystrzegajcie się jak ognia, aby nie stracić punktów za nic

Właśnie ruszyły tegoroczne matury, dziś uczniowie zmierzą się z matematyką na poziomie podstawowym. Stąd postanowiłam przygotować dla was spis 10 najczęstszych błędów popełnianych na maturze właśnie z królowej nauk. I są to często drobiazgi, za które piekielnie łatwo stracić cenne punkty, więc warto być na nie wyczulonym.

---

Na co uważać na maturze z matematyki? Na 10 najczęstszych wpadek

Aby bez większego trudu zdobyć choć 30 procent punktów na maturze z matematyki podstawowej, musicie zwrócić szczególną uwagę na następujące pułapki, które podzieliłam na dwie kategorie. Wybrałam je na podstawie statystyk CKE, które są publikowane co roku oraz własnego doświadczenia z czasów szkolnych:

Błędy ogólne:

• Nieuważne czytanie poleceń - i tym samym rozumienie ich na opak, np. podanie wartości y zamiast x w układzie współrzędnych czy mylenie obwodu z polem powierzchni figury. Niby niewiele, ale łatwo tak stracić punkty. Dlatego zawsze uważnie i ze zrozumieniem czytajcie wszystkie polecenia.

• Brak zapisu toku rozumowania w zadaniach otwartych - czyli de facto brak obliczeń, a jedynie sama odpowiedź. To też strata punktów. Dlatego zawsze zapisujcie poszczególne kroki rozwiązywania zadań otwartych, w końcu po to w nich jest miejsce na obliczenia i inne dane - abyście je zapisali. Od podawania samych odpowiedzi są zadania zamknięte, choć i tu zachęcam do zapisywania obliczeń w brudnopisie na końcu arkusza egzaminacyjnego. 

• Błędy przy przenoszeniu rozwiązań na kartę odpowiedzi - w przypadku zadań zamkniętych uważnie zaznaczajcie rozwiązania, bo łatwo się pogubić i w pewnym momencie zaznaczyć nie ten wariant odpowiedzi co trzeba. Stąd pod koniec egzaminu wygospodarujcie sobie czas na sprawdzenie wszystkiego, zwłaszcza rozwiązań zapisanych na karcie odpowiedzi. Z pewnością uratujecie tak niejeden punkt.

Błędy rachunkowe:

• Znikające minusy - wielu uczniów gubi minusy w obliczeniach, szczególnie w dwóch przypadkach: przy przenoszeniu liczb na drugą stronę równania oraz przed nawiasami. A to może diametralnie zmienić wynik, więc uważajcie na tę małą kreseczkę, bo jej brak może zabrać wam cenne punkty.

• Błędne skracanie ułamków zwykłych - Nigdy nie skracajcie ułamków, gdy je dodajecie i odejmujecie. Można to robić tylko mnożąc je. Z kolei przy dzieleniu trzeba najpierw zamienić je na mnożenie przez odwrotność, a potem dopiero skracać, czyli upraszczać.

• Mylenie procentów z punktami procentowymi - może nazwy brzmią podobnie, ale to dwie różne rzeczy. Punkt procentowy to różnica między dwiema wartościami wyrażonymi w procentach, np. 5% i 3% różnią dwa punkty procentowe. Z kolei sam procent to zmiana wartości - końcowa minus początkowa w stosunku do owej początkowej, np. Antek miał 100 zł, a teraz ma 110 zł. Teraz ma 10% więcej pieniędzy, bo 110 - 100, to 10, a 10 stanowi 10% liczby 100. 

• Błędne potęgowanie - czyli nieznajomość zasad potęgowania. Zapamiętajcie: w przypadku potęgi kwadratowej (czyli drugiej) liczba ujemna zmienia się na dodatnią, np. (-4)^2 = 16, bo (-4) x (-4) = 16. Z kolei w przypadku sześcianu (potęga trzecia) - odwrotnie, jest ujemna, np. (-2)^3 = -8, bo (-2) x (-2) x (-2) = 4 x (-2) = -8.

• Mylenie własności potęg, pierwiastków czy logarytmów - mylenie wzorów lub w ogóle wymyślanie nieistniejących, np. rozbijanie logarytmu sumy na sumę logarytmów (log (𝒶+𝒷) ≠ log𝒶 + log𝒷), mylenie wzoru na pole trójkąta równobocznego ze wzorem na jego wysokość czy błędne odczytywanie danych z tabeli funkcji trygonometrycznych. Korzystajcie z tablic ze wzorami CKE i uważnie je czytajcie i przepisujcie. Poza tym zawsze się upewniajcie po dwa razy i wszystko sprawdzajcie. To ocali wam sporo punktów.

• Zjadanie środkowej części wzoru skróconego mnożenia na kwadrat sumy i kwadrat różnicy - czyli ignorowanie istnienia cząstki 2ab w tych dwóch przykładach: (𝑎+𝑏)^2 = 𝑎2 +2⁢𝑎⁢𝑏 + 𝑏2 oraz (𝑎−𝑏)^2 = 𝑎2 −2⁢𝑎⁢𝑏 + 𝑏2. Ona jest bardzo ważna i jej brak kompletnie zmienia wynik… na błędny. Uważajcie zatem i pilnujcie by 2ab zawsze było w waszych obliczeniach ze wzorami skróconego mnożenia.

• Ignorowanie dziedziny w równaniach wymiernych - niby błahy błąd, ale może sporo kosztować. W przypadku obliczeń dotyczącycych równań wymiernych zawsze zapisujcie dziedzinę, czyli założenia. Musicie wiedzieć, czy wynik działania należy do dziedziny, bo wówczas jest rozwiązaniem. W przeciwnym przypadku jest to tzw. pierwiastek obcy i nie ma z szukaną odpowiedzią nic wspólnego.

I to by było na tyle, jeśli chodzi o najczęstsze błędy na maturze z matematyki, których łatwo uniknąć. Pamiętajcie też, że na tym egzaminie na poziomie podstawowym, jak i rozszerzonym możecie mieć przy sobie (poza dwoma czy trzema długopisami/piórami z czarnym tuszem/atramentem):

• linijkę,

• cyrkiel,

• kalkulator prosty (taki, który liczy tylko 4 podstawowe działania, pierwiastek kwadratowy i procenty). Pamiętajcie, aby wcześniej sprawdzić, czy działa, aby uniknąć walki z urządzeniem podczas samego egzaminu.

Kalkulator naukowy jest dozwolony tylko na maturze z fizyki i chemii. Na matematyce, choćby i rozszerzonej jest zakazany. Pamiętajcie o tym. A w komentarzach piszcie, jak wam waszym zdaniem poszło z królowej nauk!