Maturalne S.O.S. 2026. Te trzy rzeczy uratują Ci wypracowanie z języka hiszpańskiego na poziomie rozszerzonym
Tegoroczne matury nadal trwają. Z języka hiszpańskiego na poziomie rozszerzonym egzamin odbędzie się we wtorek, 19 maja 2026 r. o godz. 14.00. Z tego powodu postanowiłam przygotować dla was przedmaturalny "pakiet ratunkowy". W tym przypadku będą to 3 rzeczy do wypracowania: 7 przydatnych idiomów z nazwami części ciała, tryb subjonctif w pigułce, 6 eleganckich spójników oraz jedna ważna wskazówka językowa, które dadzą wam punkty za bogactwo językowe.
---
Idiomy z częściami ciała oraz eleganckie spójniki do wypracowania z języka hiszpańskiego
Najpierw omówimy 7 idiomy z nazwami części ciała, które Hiszpanie bardzo lubią i równie często stosują. Ja na podstawie książki "Hiszpański. Mapy językowe" Paula Baranowska, wyd. Preston Publishing oraz słowników Diki Hiszpański z eTutora, PONS i Reverso Context wybrałam następujące zwroty:
- Costar un ojo de la cara - słono kosztować, dosłownie kosztować oko z twarzy, w angielskim odpowiedniku kosztować rękę i nogę, ten idiom świetnie przyda się do zakomunikowania w wypracowaniu, że zaniechanie działań proekologicznych będzie nas właśnie słono kosztowało, więc lepiej nie czekać na cud i działać już teraz. Tak samo w kontekście technologii - już teraz trzeba dbać o równowagę między czasem spędzanym online i z użyciem AI, a tym analogowym. Z pewnością się nam to opłaci.
- Más vale pájaro en mano que ciento volando - lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu (dosłownie: lepszy jednen wróbel w ręce niż sto latających nad głową), ten idiom świetnie sprawdzi się w kontekście wyjaśnienia, że lepiej mały gest (segregacja odpadów, kilka groszy dla potrzebującego czy parę minut bez telefonu) niż nic, I to jest prawda.
- No tener pelos en la lengua - wyłożyć kawę na ławę, nazywać rzeczy po imieniu, nieco surowe, ale prawdziwe stwierdzenie, które przyda się choćby w wypracowaniach o ekologii, gdzie jasno trzeba podkreślić, że w kwestii dbania o naturę mamy nadal mnóstwo do zrobienia i nic tu nie zmienią żadne słodkie słówka polityków i nie tylko.
- Ojos que no ven, corazón que no siente - co z oczu, to z serca, czyli jak czegoś (kogoś) nie widzimy, to łatwiej o tym (kimś) zapominamy, można tego sformułowania użyć w kontekście np. ekologii, by zaznaczyć, że bez przypominania o segregacji śmieci i dbaniu o otaczającą nas naturę, po prostu o tym zapomnimy, a tego nam nie wolno.
- Perder de vista - stracić z oczu, czyli coś zgubić, stracić, kompletnie o czymś zapomnieć, ten idiom przyda się zwłaszcza w wypracowaniach o ekologii, gdzie w ten sposób zaznaczymy, że dbania o naturę i naszą Ziemię nie możemy właśnie stracić z oczu, bo inaczej stracimy samych siebie. Tak damo w kontekście technologii możemy w ten sposób przypomnieć, że ułatwienie ułatwieniem, ale AI i sprzęt nie może nam przesłonić człowieczeństwa, czyli nie możemy go stracić z oczu.
- Ser uña y carne - być jak papużki nierozłączki (po hiszpańsku jak paznokcie i ciało), tego zwrotu użyjecie w bardziej nieformalnych opowiadaniach i listach, aby opisać zażyłość między dwiema osobami, czyli to, że wręcz nie mogą bez siebie żyć. Przyda się też w życiu codziennym, i to nie tylko w kontekście corocznych Walentynek. 😁
- Tomar el pelo a alguien - nabierać kogoś, oszukiwać, to sformułowanie również bardziej potoczne, do listów i opowiadań nieformalnych, użyjemy go, opisując jak ktoś nas lub kogoś innego zrobił w balona, bądź jak sami daliśmy się temu komuś nabrać. W życiu codziennym też się przyda, i to zarówno na 1 kwietnia (Prima Aprilis), jak i inne sytuacje, gdy ktoś kogoś oszukał.
I teraz jeszcze jedno - jak wpleść powyższe idiomy do wypracowania, aby było to naturalne, a nie wymuszone? Oto kilka zasad:
- Mniej znaczy więcej - lepiej dodać do wypracowania 1 idiom, ale poprawnie zamiast 5 różnych, ale źle ich użyć, to najważniejsza zasada, o której musicie pamiętać.
- Kontekst wypracowania przede wszystkim - idiom musi być logicznie połączony z resztą tekstu, miejcie świadomość, że część idiomów nada się do formalnych rozprawek i artykułów, a niektóre jedynie do lżejszych i bardziej potocznych opowiadań czy opisów.
- Znaczenie i kontekst kulturowy - to trzecia i równie ważna rzecz, którą musicie mieć na uwadze, używając idiomu musicie być na 100% pewni jego znaczenia oraz kontekstu kulturowego, bo niekiedy może być odmienny niż w języku polskim.
Dobrze, skoro omówiliśmy już idiomy, czas na eleganckie spójniki, które pozwolą połączyć dwa zdania w jedno w nietuzinkowy sposób. Na podstawie książki "Hiszpańska Gramatyka Obrazkowa. PONS" Iván Reymóndez Fernández, wyd. LektorKlett wybrałam te 6 conectores:
- dado que - skoro, jako że, odkąd,
- en resumidas cuentas - krótko mówiąc, ogólnie rzecz biorąc, w skrócie
- no obstante - niemniej, wszakże, jednocześnie, tymczasem,
- puesto que - ponieważ, jako, że, skoro,
- sin embargo - jednak, mimo to,
- teniendo en cuenta todo la anterior - biorąc pod uwagę wszystkie powyższe.
Dobrze, skoro część słownikową mamy za sobą, czas na gramatykę, czyli hiszpańskie Subjuntivo (tryb łączący) w egzaminacyjnej pigułce.
---
Tryb Subjuntivo (łączący) języka hiszpańskiego w pigułce
Zacznijmy od tego, kiedy używamy trybu łączącego w języku hiszpańskim. Zgodnie z książką "Hiszpańska Gramatyka Obrazkowa. PONS" Iván Reymóndez Fernández, wyd. LektorKlett, są to następujące sytuacje:
- w zdaniu głównym:
- życzenia (możliwe i niemożliwe do spełnienia) - z wyrazeniem “ojalá” (oby, miejmy nadzieję),
- polecenia wydane w trybie rozkazującym,
- przypuszczenia - gdy sytuacja jest niepewna, gdy coś jest bardziej pewnego, to konieczny jest tryb oznajmujący.
- w zdaniu podrzędnym z “que” (żeby, aby):
- uczucia,
- chęci i polecenia,
- oddziaływanie na świat,
- zaprzeczone opinie.
A jak tworzymy w języku hiszpańskim tryb łączący? W dziennikarskim skrócie i dla czasu teraźniejszego, końcówki są następujące:
- czasowniki zakończone na -ar: e\es\e\emos\éis\en,
- czasowniki zakończone na -er lub -ir: a\as\a\amos\áis\an.
Jak zapewne zauważyliście, w Subjuntivo w czasie teraźniejszym końcówki są niejako odwrotnością - ar na -e, a -er oraz -ir na -a. I słusznie, bo taka jest główna zasada. Z kolei w czasie niedokonanym Imperfecto zasada jest następująca:
czasownik w formie 3. osoby liczby mnogiej Indefinido MINUS -aron/-(i)eron PLUS -ara/-ase/-(i)era/-(i)ese PLUS końcówki osobowe.
Tutaj dwa przykłady ode mnie:
- comer (jeść) - comiera(comiese)/comieras (comieses)/comiera (comiese)/comiéramos (comiésemos)/comierais (comieseis)/comieran (comiesen),
- beber (pić) - bebiera (bebiese)/bebieras (bebieses)/bebiera (bebiese)/bebiéramos (bebiésemos)/bebierais (bebieseis)/bebieran (bebiesen).
I tyle. A co z trybem łączącym w czasach przeszłych Pretérito Perfecto i Pluscuamperfecto? Tutaj Subjuntivo dotyczy czasownika posiłkowego “haber”, jego formy trybu łączącego znajdziecie w poniższej tabeli:
I to wszystko na dziś. Powodzenia na egzaminie maturalnym z języka hiszpańskiego rozszerzonego! Napiszcie później w komentarzach, jak wam poszło!
Komentarze
Prześlij komentarz
Komentując, pamiętajcie o szacunku zarówno do mnie (czyli autorki bloga), jak i do siebie nawzajem :). Wulgarne, obrażające i inne niezgodne z zasadami współżycia społecznego komentarze zostaną niezwłocznie usunięte.