Nie oddaliście książek do biblioteki albo nie zapłaciliście na radę rodziców? Sprawdźcie, dlaczego szkoła MUSI wam wydać świadectwo

Koniec roku szkolnego za pasem to czas na podsumowania i porządkowanie spraw edukacyjnych. W tym oddanie książek do biblioteki czy uzupełnienie obiegówki. I tu się zaczynają schody, bo wiele szkół wykorzystuje te drobiazgi do straszenia uczniów niewydaniem świadectwa. A to nieprawda, choć nie zmienia to faktu, że w 3 przypadkach ten dokument może nie zostać wydany. Poza tym nieoddanie książek ma też inne konsekwencje dla ucznia, i to spore. I o tym właśnie będzie dzisiejszy artykuł.

---

Kiedy szkoła może nie wydać świadectwa? Są 3 powody

Zasady wydawania świadectw szkolnych (i innych tego typu dokumentów) reguluje Rozporządzenie Ministra Edukacji z 7 czerwca 2023 roku w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków. 

Co za tym idzie, szkoła NIE ma prawa wstrzymać wydania owego świadectwa z takich powodów jak:

• ❌️ nieoddanie książek do biblioteki (lektur, jak i podręczników w przypadku uczniów szkół podstawowych) - jednak ucznia i tak czekają z tego tytułu konsekwencje, o czym więcej poniżej.

• ❌️ niezdanie karty obiegowej (tzw. obiegówki) - jak wyżej, kompletny brak związku ze świadectwem szkolnym.

• ❌️ niezapłacenie na radę rodziców (komitet rodzicielski) - to opłata nieobowiązkowa, więc nie ma nic wspólnego ze świadectwem i kropka.

• ❌️ nieuiszczenie opłaty za arkusz świadectwa czy jego wydrukowanie - nie ma to żadnego uzasadnienia prawnego, świadectwo oryginalne zawsze jest całkowicie darmowe, co innego odpisy.

Za to w tych 3 przypadkach szkoła jak najbardziej może nie wydać świadectwa:

• ✅️ niezdanie do kolejnej klasy - czyli otrzymanie oceny niedostatecznej po raz drugi z tego samego przedmiotu (jeden raz w ciągu danego etapu edukacji można zdać z jedną jedynką, to tzw. promocja warunkowa) bądź z dwóch lub więcej przedmiotów na raz.

• ✅️ nieukończenie szkoły - czyli niezdanie w 8. klasie podstawówki lub ostatniej klasie szkoły ponadpodstawowej.

• ✅️ skreślenie z listy uczniów przed końcem roku szkolnego.

A jak szkoła ma zapisane w Statucie, że nieoddanie książek, obiegówki czy niezapłacenie na radę rodziców skutkuje niewydaniem świadectwa? To placówka ma jeszcze większe problemy, bo szkolny Statut NIE może być niezgodny z rozporządzeniem ministerialnym. 

W takim przypadku postępowanie jest takie:

1. Zażądajcie pokazania podstawy prawnej - czyli znalezienie stosownego zapisu we wspomnianym rozporządzeniu ministerialnym. Nie ma? No właśnie.

1. Złóżcie na piśmie oficjalny wniosek o wydanie świadectwa - w większości przypadków to wystarczy.

1. Zgłoście sprawę do Kuratorium Oświaty - ten organ sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołami i tym samym dyscyplinuje dyrektorów łamiących prawo.

I to tyle o prawach ucznia. Teraz przejdziemy do obowiązków i tym samym konsekwencji niewywiązania się z nich.

---

Nieoddanie książek do biblioteki, czyli o konsekwencjach słów kilka

Na początku wspomniałam, że uczeń poza prawami ma też obowiązki. I to jest fakt. Dlatego teraz omówimy kwestię konsekwencji niedopełnienia tychże obowiązków:

• nieoddanie książek do biblioteki - zarówno tych wypożyczonych, jak i podręczników w przypadku uczniów szkół podstawowych - tutaj ucznia czekają następujące konsekwencje:

• oficjalne, przedsądowe wezwanie do zapłaty kary finansowej lub wezwanie do odkupienia identycznego egzemplarza książki (ewentualnie dostarczenia innej książki o zbliżonej wartości, wskazanej przez bibliotekarza (np. lektury aktualnie potrzebnej szkole).

• sprawa o zwrot kosztów w sądzie cywilnym.

• zablokowanie konta bibliotecznego - czyli niemożność wypożyczenia następnych pozycji, np. lektur.

• obniżenie oceny zachowania (sprawowania) - za notoryczne ignorowanie regulaminu biblioteki.

• nieoddanie obiegówki - sama obiegówka nie ma mocy prawnej, więc konsekwencje są żadne, chyba że uczeń:

• nie oddał książek do biblioteki - wezwanie do zapłaty kary lub konieczność zakupu nowej pozycji (czyli jakwyżej opisałam).

• nie zwrócił kluczyka do szafki lub pożyczonego sprzętu sportowego - konieczność zwrotu tych rzeczy lub odkupienie.

• nieoddanie legitymacji - odmowa wydania zaświadczenia o przebiegu nauczania dla nowej szkoły (nie świadectwa!) lub obciążenie rodzica (opiekuna prawnego) kosztem wyrobienia duplikatu w przypadku zgubienia.

• brak bilansu podbitego przez lekarza lub brak zwrotu Karty Zdrowia Ucznia - brak konsekwencji, dokumentacja medyczna ucznia nie jest własnością szkoły, więc jej brak nic nie zmienia. Po prostu zostanie odnotowane, że ich nie ma i tyle.

• brak badań medycyny pracy w przypadku uczniów techników i szkół branżowych - tutaj konsekwencje są bardzo poważne: niedopuszczenie do zawodowych zajęć praktycznych, tym samym uczeń będzie nieklasyfikowany z przedmiotów zawodowych i nie zda do następnej klasy lub w ogóle nie ukończy szkoły. Po prostu zostanie skreślony z listy uczniów.

• niezapłacenie na radę rodziców (komitet rodzicielski) - to dobrowolna opłata, więc konsekwencji brak.

• brak opłaty za papier do ksero - kolejna dobrowolna opłata, tu też nie ma konsekwencji, bo i nie ma przymusu.

• nieopłacenie blankietu czy wydruku świadectwa - też brak konsekwencji, chyba, że staracie się o odpis (poświadczoną kopię owego świadectwa).

Jak widać, kwestie oddania książek i innych pożyczonych od szkoły rzeczy oraz zdrowia mogą mieć poważne konsekwencje, dlatego należy dopełnić swoich obowiązków, a nie myśleć tylko o prawach. I z tym Was dzisiaj zostawię.

---

Źródła:

• Rozporządzenie Ministra Edukacji w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków z 7 czerwca 2023 roku,

• Komunikat Ministerstwa Edukacji Narodowej z 20 czerwca 2018 roku,

• Stowarzyszenie Umarłych Statutów,

• Portal Oświatowy.