Kaligrafia i liternictwo, czyli nietuzinkowy sposób na spędzenie wakacji w domu

Wakacje właśnie się zaczęły i wiele osób spędza je, wyjeżdżając. Jednak nie wszyscy. Część dzieci i młodzieży zostaje w domach. I tu pojawia się pytanie, co ze sobą zrobić. W tym celu postanowiłam stworzyć cykl postów z ciekawymi pomysłami na takie "staycation", czyli wakacje w miejscu zamieszkania. Dzisiejszy to kaligrafia i liternictwo, a lato to najlepszy czas na takie ćwiczenia artystyczne. A co to konkretnie jest i jak zacząć? Zaraz się wszystkiego dowiecie.

---

Piękne pisanie i tworzenie własnych liter, czyli kaligrafia i liternictwo

Zaczniemy od wyjaśnienia sobie najważniejszych pojęć związanych z ładnym i ozdobnym pisaniem, bo choć podobne, oznaczają zupełnie co innego:

• Kaligrafia (calligraphy) - sztuka pięknego i estetycznego pisania, nawet nieco ozdobnego. Wyróżniamy trzy jej rodzaje:

• Kaligrafia klasyczna (classical calligraphy) - wymaga stosowania się do ściśle określonych zasad pisania, w tym dotyczących kąta nachylenia pióra czy proporcji liter. Ważna jest też płynność pisania.
• Kaligrafia nowoczesna (modern calligraphy) - tutaj już panuje swoboda, można do woli eksperymentować z kształtami liter i stylami, aczkolwiek w dalszym ciągu liczy się przede wszystkim płynność pisania.
• Fałszywa kaligrafia (faux calligraphy) - udawana kaligrafia, czyli de facto rysowanie i malowanie liter w taki sposób, aby do złudzenia przypominały te wykaligrafowane. Dobre rozwiązanie dla początkujących. Taki etap przejściowy między kaligrafią a liternictwem.

• Liternictwo (hand lettering) - to rysowanie i malowanie liter, zwłaszcza bardzo ozdobnych, o różnych krojach, a czasem ozdobionych wewnątrz pięknymi, barwnymi wzorami.
• Typografia - projektowanie wyglądu tekstu drukowanego i tego, który wyświetla się na ekranie komputera, telefonu, tabletu czy choćby czytnika ebooków.

Już wiemy co jest czym, to teraz pytanie, które zapewne chodzi wam po głowie - “do czego przyda się kaligrafia czy liternictwo w XXI wieku, dobie komputera i AI? Oto zastosowania tych dziedzin sztuki:

• Ładne i czytelne pismo przyda się na egzaminie ósmoklasisty i maturze, o studiach nie wspominając - Dzięki temu zminimalizujecie ryzyko nierozczytania was do zera. A to ocali wam niejeden punkt. Pamiętajcie, że egzaminator ma pełne prawo przyznać 0 punktów, jeśli nie może rozczytać rozwiązania zadania.
• Relaks i detoks cyfrowy - pisanie ręczne wycisza I relaksuje, a do tego jest świetnym sposobem na odklejenie się od ekranów.
• Możliwość ozdobienia różnych rzeczy wokół siebie - w tym Bullet Journala, notatek, sketchnotek, map myśli czy choćby drobiazgów na prezent. To opcja naprawdę warta uwagi w świecie masowej produkcji.

Dobrze, to teraz czas na najważniejsze - co jest potrzebne, by zacząć oraz skąd brać wiedzę i pomysły, czyli garść polecajek.

---

Co jest potrzebne do ćwiczenia pięknego pisania? Materiały i źródła

Aby zacząć przygodę z kaligrafią i liternictwem potrzeba dwóch rzeczy - papieru i pisaków:

• Papier - tak jak pisałam we wcześniejszym artykule [Rysowanie i malowanie], do kaligrafii i liternictwa powinien być idealnie gładki i śliski (co daje idealnie ostre linie rysunku) najlepiej o gramaturze 200 – 300 g/m²:

• Brystol - gładki i z odpowiednią gramaturą to świetny wybór i dość popularny, zwłaszcza w szkołach do różnych plakatów i projektów.
• Papier satynowany - kupicie w Empiku, jest też specjalny papier do kaligrafii np. marki Koh-I-Noor w różnych wielkościach i z dołączonym liniuszkiem. Ja już wrzuciłam sobie oba typy do koszyka i zamierzam zamówić przy najbliższej okazji.
• Zeszyty i bruliony Oxford z etykietką "optik paper" - czyli ze specjalnym, gładkim i grubszym papierem, sama używam takich do nauki języków obcych, a ostatnio skorzystałam z promocji w Kauflandzie 1+1 gratis. 
• Papier bambusowy o gramaturze 250 GSM -  ekologiczny (bambus to megaszybko rosnąca trawa), z upływem czasu nie żółknie (jest bezkwasowy!), jest też miękki i w miarę gładki, a zarazem bardzo wytrzymały, jego lekko żółtawy kolor podbija kolory pisaków/farb i są żywsze (do tego nie wyblakną, bo jest właśnie bezkwasowy). Świetnie nadaje się do kaligrafii, liternictwa i rysowania tuszem (piórkiem). Kupicie w Action, a jakżeby inaczej. Ja kupiłam i jestem zachwycona. 

• Pisaki:

• Do kaligrafii tradycyjnej te ze ściętą prosto końcówką, w tym pióra z taką stalówką.
• W przypadku kaligrafii nowoczesnej i liternictwa warto zaopatrzyć się w pisaki pędzelkowe, np. z Action. Ja mam takie w kilku rodzajach i polecam, są tanie, całkiem solidne i przyjemnie się nimi pisze.
• do fałszywej kaligrafii i liternictwa przydadzą się też cienkopisy, kredki czy zakreślacze, szczególnie do ozdabiania.

I tyle z przyborów, teraz czas na źródła wiedzy i szablonów kaligraficznych. Oto one:

• Strony www:

• Się Rysuje - moja ulubiona strona o rysowaniu, malowaniu i kaligrafii też, tylko może wam wyskoczyć, że jest niezabezpieczona, to nie panikujcie, jest to po prostu witryna starszego typu, mimo to wchodzicie na własną odpowiedzialność, są tu super poradniki i testy różnych przyborów - pisaków, papierów etc. Ja się stąd dowiedziałam np. jak blendować kolory markerów alkoholowych.
• Devangari - genialna polska strona o liternictwie i kaligrafii, jest mnóstwo materiałów o papierze, pisakach i technikach, jak też sklep z cudownymi przyborami, szczególnie dziennikami i notesami. Zdecydowanie warto zajrzeć na ten portal.
• Thehappyevercrafter - genialna strona (tym razem po angielsku, potraktujcie to jako ćwiczenie językowe!) z mnóstwem informacji o kaligrafii, liternictwie i rysowaniu, w tym w formie filmików. Nie brakuje tu testów pisaków i oczywiście sklepu z przyborami.

• Książki:

• 💎 Moja papierowa perełka (upolowana w przecenie!) - "Zaprojektuj i naszkicuj. Wyjątkowe litery", Suttey Lee - Obecnie znajdziecie ją w Empiku, ale wyobraźcie sobie, że ja swój egzemplarz upolowałam w... koszu z przecenami w Carrefourze! Co zawiera? Całe mnóstwo cennej (i bardzo profesjonalnej) wiedzy o liternictwie oraz równie dużo ćwiczeń (specjalne strony do samodzielnego projektowania liter) dla każdego. 

• 📱 Cyfrowy minimalizm: 5 świetnych ebooków z Legimi:

• "Super Simple Hand-Lettering Projects", Kiley Bennett - anglojęzyczna pozycja dla niecierpliwych i miłośników szybkich efektów. W środku dokładnie to, co w tytule, czyli super proste, wakacyjne projekty z rysowania liter, które możecie odtworzyć w kilka chwil na kolanie. W tym mnóstwo zdjęć i ilustracji krok po kroku wraz z listą potrzebnych przyborów i wyjaśnieniem co i jak.
• "Colorful Modern Calligraphy", Milly Withers - kolejny ebook po angielsku dla fanów soczystych barw i nowoczesnego stylu. W środku znajdziecie mnóstwo inspiracji, jak łączyć kolory i bawić się formą za pomocą brush penów, czyli nowoczesna kaligrafia w pełnej krasie. Oczywiście książka pełna zdjęć i pięknych rysunków. 
• "Calligraphy, Second Revised Edition", Margaret Morgan - pozycja anglojęzyczna dla tych, którzy chcą poznać solidne podstawy kaligrafii. Autorka uczy cierpliwości, techniki i pokazuje, jak okiełznać pióro lub pisak od zera. tłumaczy też różnicę między kaligrafią nowoczesną i klasyczną, oraz podaje jakie przybory w której sprawdzą się lepiej.
• "Caligrafía, iluminación y lettering", Praca zbiorowa (VVAA) -  pozycja dla poszukiwaczy piękna i hiszpańskojęzycznych inspiracji (spokojnie, język jest dość prosty, poradzicie sobie). Wewnąrz fascynujący miks tradycji z nowoczesnością. I to nie tylko same litery, ale też wykonanie iluminacji, czyli pięknych, ozdobnych detali wokół napisów.
• "Todo sobre la caligrafía", Equipo Parramón Paidotribo - hiszpańska (też z w miarę prostym językiem) książka dla dociekliwych, którzy lubią wiedzieć "jak to jest zrobione". Krótko - to kompendium wiedzy o materiałach, historii i stylach pisma. Prawdziwa encyklopedia pięknego pisania w kieszonkowej, cyfrowej wersji.

I to by było na tyle w kwestii kaligrafii i liternictwa na wakacje. Mam nadzieję, że zachęciłam was chociaż do poznania tej ciekawej sztuki. Piszcie w komentarzach, czy spróbujecie swoich sił, a jeśli tak, to podzielcie się też próbkami swoich dzieł!