Jak powiedzieć, że leje jak z cebra po hiszpańsku? Tak ciekawie opiszecie każdą pogodę i katastrofę naturalną w tym języku

Jesień to pora, gdy pogoda jest naprawdę zmienna. Jednego dnia świeci słońce, drugiego jest burza, a trzeciego może nawet spaść śnieg! Dlatego dzisiaj nauczymy się, jak mówić o pogodzie po hiszpańsku. Będą między innymi niezbędne idiomy, ważne czasowniki i słówka. Nie zabraknie też przykładowych zdań i wtrąceń z popkultury dla łatwiejszego zapamiętywania. Poza tym omówimy też pokrótce katastrofy naturalne, bo to też trzeba umieć powiedzieć po hiszpańsku.

---

Pogoda po hiszpańsku to must-know w tym języku obcym

Zanim zaczniemy omawiać poszczególne zjawiska pogodowe po hiszpańsku, mała legenda oznaczeń kolorystycznych:

• idiomy (przysłowia, powiedzenia etc.) - na żółto,
• ważne konstrukcje - na zielono,
• ważne czasowniki czasowniki - na niebiesko.

I jeszcze ciutkę o samym słowie pogoda, bo po hiszpańsku są dwa słowa, z czego jedno mające dwa znaczenia. Wiem, masło maślane, ale tylko pozornie 😆. Zresztą zobaczcie sami:

• el tiempo - pogoda, ale i czas,
• el clima - klimat, ale też pogoda długoterminowa.

Dobrze, skoro to sobie wyjaśniliśmy, to zaczynamy od słówek i zwrotów dotyczących pięknej, słonecznej pogody, ale i upałów, a potem po kolei przejdziemy przez chmury, mgły i deszcze aż do katastrof naturalnych:

🌞Słońce🌞

• el sol - słońce,
• estar soleado - być słonecznie (pogoda),
• estar despejado - być bezchmurnie (pogoda)
• estar caliente - w kontekście pogody/napojów oznacza gorący/ciepły, ale ostrożnie: estar caliente w odniesieniu do osób ma podtekst seksualny. 😅 Lepiej nie pomylić.
• soleado - słoneczny,
• sereno - pogodny,
• despejado- bezchmurny,
• caliente - ciepły,
• caluroso - gorący (1),
• cálido - gorący (2),
• el calor - upał, 
• cocerse - smażyć się (w upale,  czasownik zwrotny, 1),
• asarse - smażyć się (w upale, też czasownik zwrotny, 2),
• la ola de calor - fala upałów (tak, ola - tak jak nasza Ola 😅),
• el bochorno - skwar, upał (1),
• el ardor - skwar, upał (2),
• tener (mucho) calor - być komuś (bardzo) gorąco,
• hacer calor - być gorąco (o pogodzie),
• hacer sol - świecić (o słońcu),

Jak widać, Hiszpanie mają mnóstwo określeń na upały, co nie dziwi, biorąc pod uwagę lokalizację geograficzną Hiszpanii. Dlatego koniecznie je zapamiętajcie, bo mieszkańcy półwyspu iberyjskiego uwielbiają narzekać na pogodę, a szczególnie na upały. 😁

🌞Está soleado y caluroso. - Jest słonecznie i gorąco. konstrukcja nr. 1)

🌞¡Qué bochorno! - Co za upał! 

🌞Hace sol y calor. - Jest słonecznie i gorąco. (konstrukcja nr. 2)

🌞¡Tengo mucho calor! - Jest mi strasznie gorąco!

🌞A mí me gustan los días calurosos. - Lubię ciepłe dni.

🌞Odio asarme. - Nienawidzę się smażyć na słońcu.

🌞No soporto el ardor. - Nie znoszę upału.

🌈Tęcza🌈

• el arco iris - tęcza (1, zapisane osobno, bez akcentu),
• el arcoíris - tęcza (2, zapis łączny, z akcentem),
• arcoíris - tęczowy (tak jak sama tęcza, tylko bez rodzajnika 😁).

🌈A mí me gusta el arco iris. - Lubię tęczę.

🌈El arcoíris es hermoso. - Tęcza jest piękna.

🌈El arcoíris apareció después de que pasó la tormenta. - Tęcza pojawiła się po burzy.

🌈El arcoíris aparece en colores. - Tęcza mieni się różnymi kolorami. 

🌈El arcoíris es un símbolo de esperanza. - Tęcza to symbol nadziei.

☁️Chmury☁️

• la nube - chmura,
• estar nublado - być pochmurno (1),
• haber nubes - być pochmurno (2)
• nublado -  pochmurnie (1),
• cubierto - pochmurnie (2).

☁️Está nublado hoy. - Dzisiaj jest pochmurno.

☁️Por la mañana estará cubierto. - Jutro będzie pochmurno.

☁️Estará nublado. - Będzie pochmurnie.

☁️Hay pocas nubes en el cielo. - Na niebie jest mało chmur.

☁️Ayer estaba cubierto. - Wczoraj było pochmurno.

💨Mgła💨

• la niebla - mgła,
• haber niebla - być mgliście (czyli, że jest mgła),
• brumoso / con niebla - mglisty,
• la neblina - gęsta mgła (standardowe określenie),
• la bruma - gęsta mgła (żeglarskie określenie ⛵).

💨Odio la neblina! - Nienawidzę gęstej mgły!

💨Hay niebla hoy. - Dzisiaj jest mgła. 

💨Estará brumoso. - Będzie mgliście.

💨La niebla es vapor de agua. - Mgła to para wodna.

💨La bruma es un problema para la navegación. - Gęsta mgła to problem dla żeglugi.

🌬️Wiatr🌬️

• la brisa - bryza, lekki wietrzyk,
• el viento flojo - lekki wiatr (standardowe określenie),
• viento galano - lekki wiatr (żeglarskie określenie ⛵),
• el viento - wiatr,
• hacer viento - wiać (o wietrze),
• airoso - wietrzny,(1),
• el día sin viento - bezwietrzny dzień.

🌬️Mañana hará viento. - Jutro będzie wiał wiatr.

🌬️Hará viento. - Będzie wietrznie.

🌬️Hoy es el día sin viento. - Dziś jest bezwietrzny dzień.

🌬️Hace viento flojo. - Jest lekki wiatr.

🌬️Mañana hará brisa. - Jutro będzie lekka bryza.

☔Deszcz☔

• la lluvia - deszcz,
• estar lloviendo - padać (o deszczu),
• haber lluvia - być deszczowo (czyli, że pada deszcz),
• lluvioso - deszczowy,
• llover a cántaros - lać jak z cebra (1, czyli z takiego dużego wiadra, kiedyś nazywało się ceber 😄), 
• caer chuzos de punta - dosłownie pada ostrzami włóczni (bardzo uderzające określenie na ulewę),
• llover a mares - lać całymi morzami,
• caer el cielo a pedazos - niebo wali się na głowę / spada w kawałkach (jak u Galów w Asteriksie i Obeliksie 😆),
• caer una chuzada / un diluvio - jest oberwanie chmury / potop,
• la gota de lluvia - kropla deszczu,
• el charco - kałuża,
• la lluvia ácida - kwaśny deszcz (czyli taki mocno zanieczyszczony),
• el chubasco - ulewa (1),
• la tromba de agua - ulewa (2),
• el aguacero - ulewa, nawałnica (3),
• la llovizna - mżawka.

☔Está lloviendo. - Jest deszczowo (pada deszcz).

☔Hay lluvia. - Pada deszcz.

☔Mañana habrá tromba de agua. - Jutro będzie ulewa.

☔Está lloviendo a cántaros. - Leje jak z cebra.

☔A mí no me gustan los días lluviosos. - Nie lubię deszczowych dni.

Tu się na chwilę zatrzymam. Zauważyliście na pewno, że w języku hiszpańskim mamy pięć sposobów, by powiedzieć, że leje jak z cebra. Zapamiętajcie je:

• 🌧️llover a cántaros - lać jak z cebra,
• 🌧️caer chuzos de punta - dosłownie pada ostrzami włóczni,
• 🌧️llover a mares - lać całymi morzami,
• 🌧️caer el cielo a pedazos - niebo wali się na głowę / spada w kawałkach,
• 🌧️caer una chuzada / un diluvio - jest oberwanie chmury / potop.

⛈️Burza⛈️

• haber tormenta. - być burzowo (czyli, że jest burza),
• la tormenta - burza, sztorm (kojarzycie zaklęcie tormenta z fanowskich opowiadań z uniwersum Harry’ego Pottera, będące odpowiednikiem cruciatusa? To już wiecie, co oznacza to słowo😆),
• tormentoso - burzowy,
• el trueno - grzmot, 
• el rayo - piorun,
• el relámpago - błyskawica.

⛈️Habrá tormenta. - Będzie burza.

⛈️Hay tormenta hoy. - Dziś jest burza.

⛈️Los truenos, los rayos son los símbolos de tormenta. - Grzmoty i błyskawice to oznaki burzy.

⛈️Los rayos son muy peligrosos. - Pioruny są bardzo niebezpieczne.

⛈️Las tormentas son interesantes. - Burze są interesujące.

❄️Śnieg i lód❄️

• la nieve - śnieg,
• estar cayendo aguanieve - padać (o deszczu ze śniegiem),
• estar nevando - padać (o śniegu),
• haber nieve - być śnieżnie (czyli, że pada śnieg),
• nevado - śnieżny (możecie skojarzyć z Nevadą, stanem USA 🗺️),
• una ventisca - zamieć śnieżna,
• el ventisquero - zaspa,
• el hielo - lód (zamarznięta woda, natomiast mrożony smakołyk po hiszpańsku to el helado 😁),
• helado - lodowaty (pamiętajcie - z rodzajnikiem smakołyk, bez rodzajnika mroźny przymiotnik),
• frío - zimny, 
• hacer frío - być zimno (o pogodzie),
• hacer fresco - być chłodno, rześko (o pogodzie),
• fresco - chłodny, 
• la aguanieve - gołoledź,
• la helada - mróz (1),
• el frío - mróz (2),
• frío - mroźny (czyli mróz po hiszpańsku tylko bez rodzajnika),
• la escarcha - szron (1),
• la rosada - szron (2, lokalne, rzadkie określenie),
• el granizo - grad.

❄️Está nevando. - Jest śnieżnie (pada śnieg).

❄️Habrá nieve mañana. -  Jutro będzie padał śnieg.

❄️Hace mucho frío. - Jest bardzo zimno.

❄️La aguanieve es muy peligrosa. - Gołoledź jest bardzo niebezpieczna.

❄️El ventisquero bloquea el camino. - Zaspa blokuje drogę.

🌡️Temperatura, ciśnienie i inne określenia pogodowe🌡️

• el pronóstico del tiempo - prognoza pogody (1),
• hacer … grados - być … stopni powyżej zera,
• estar a …grados a la sombra - być … stopni w cieniu,
• hacer … grados bajo cero. - być… stopni poniżej zera,
• ¿Cuál es el pronóstico del tiempo? - Jaka jest pogoda?

🌡️Hay 20 grados. - Jest 20 stopni.

🌡️Está a 35 grados a la sombra. - Jest 35 stopni w cieniu. 

🌡️Hay 15 grados bajo cero. - Jest 15 stopni poniżej zera.

🌡️Había 28 grados a la sombra. - Było 28 stopni w cieniu.

🌡️Habrá 5 grados bajo cero. - Będzie minus 5 stopni.

🌋Katastrofy naturalne - natural disasters🌋

• una inundación - powódź,
• un huracán - huragan,
• un ciclón - cyklon, 
• el terremoto - trzęsienie ziemi,
• la erupción volcánica - erupcja (wybuch) wulkanu,
• la avalancha - lawina (ogólne określenie, szczególnie do śniegu),
• alud de lodo (barro) - lawina błotna (ziemna),
• la nevada - śnieżyca (tak jak ten stan USA - Nevada 🗺️),
• una sequía - susza.

🌋En Polonia hubo una inundación grande en 2024. - W 2024 roku w Polsce była ogromna powódź.

🌋La erupción volcánica ha destruido Pompeya. - Wybuch wulkanu zniszczył Pompeje.

🌋Hay huracanes y ciclones en Estados Unidos. - W USA są huragany i cyklony.

🌋En Australia hay una sequía. - W Australii jest susza.

🌋Las avalanchas y las nevadas son muy peligrosas. - Lawiny i śnieżyce są bardzo niebezpieczne.

A na koniec minipodsumowanie użytych struktur gramatycznych, jakich używamy w języku hiszpańskim do opisywania pogody:

• czasownik estar - do przymiotników, np. soleado (słoneczny) czy nevando (śnieżny) oraz do stopni ciepła i zimna.
• czasownik hacer - zwykle w formie “Hace” do ogólnego opisywania stanów pogody.
• czasownik haber - w formie “Hay”, jest to konstrukcja “jest/są”, jak angielskie there is/there are”.
• czasownik tener - wyłącznie do tego, co my sami czujemy, np. że nam jest gorąco czy zimno.

Sporo tego, prawda? Za to teraz będziecie umieli opisać po hiszpańsku każdą pogodę i katastrofę naturalną. 

Okej, w tym artykule to już wszystko, za to w następnym również pomówimy o pogodzie, ale w języku francuskim. Pojawią się też ważne konstrukcje w tym języku, więc warto przeczytać post! 

---

Źródła:

• aventuraespana.pl,
• moose.pl,
• prestonly.com,
• berlitz.com,
• Praktyczny kurs języka hiszpańskiego - Beata Pawlikowska, wyd. Edipresse,
• Hiszpański błyskawiczny - praca zbiorowa, wyd. Edgard,
• Hiszpański na poziomie - praca zbiorowa, wyd. Lingo.