Co się zmienia na maturze w 2026 roku? Oto wszystkie najważniejsze zagadnienia i kwestie, o których muszą pamiętać tegoroczni abiturienci
Do matury zostało niewiele ponad trzy miesiące, więc warto już teraz zacząć przygotowania. Od czego? Przede wszystkim od zapoznanie się ze zmianami w egzaminach na 2026 rok, bo jest ich całkiem sporo, szczególnie z języka polskiego i języków obcych nowożytnych. Aby ułatwić wam ogarnięcie tych wszystkich nowości, przygotowałam kompletny poradnik o tychże zmianach maturalnych z podziałem na poszczególne przedmioty.
---
Zmiany na maturach 2026. Tego muszą być świadomi wszyscy zdający
Zmiany na maturze w 2026 roku dotyczą trzech kwestii - języka polskiego, języków obcych, nowego przedmiotu i tego, ile procent punktów trzeba mieć, aby w ogóle zdać maturę. Poniżej znajdziecie wszystkie informacje na ten temat.
---
Brak progu punktowego w przypadku przedmiotów na poziomie rozszerzonym
W 2026 roku tak samo, jak i w ubiegłym 2025 nadal nie obowiązuje próg 30 procent z przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. Innymi słowem, trzeba do takiej matury przystąpić, ale nie da się jej "nie zdać". Przy czym niski wynik wciąż może mieć wpływ na rekrutację na studia, więc mimo wszystko lepiej się postarać.
---
Zmiany na maturze z języków obcych nowożytnych
W przypadku matur z języków obcych nowożytnych zmian jest mało, ale i tak są istotne:
- w części z zadaniami ze słuchu znikają pytania typu prawda - fałsz, a ich miejsce zajmą dodatkowe zadania otwarte,
- wypracowanie to krótsze, ale za to bardziej współczesne formy literackie: e-mail, wpis na forum internetowym czy post na bloga (100-150 słów).
---
Nowy przedmiot maturalny do wyboru
W 2026 roku po raz pierwszy maturzyści mogą zdawać egzamin z języka ukraińskiego jako języka obcego nowożytnego, a nie tylko języka mniejszości narodowej. I można go zdawać na każdym poziomie - podstawowym, rozszerzonym i dwujęzycznym. Co za tym idzie, może to być też przedmiot dodatkowy, jeśli ktoś zechce. To już zależy od was samych - waszych potrzeb i zainteresowań.
---
Zmiany w maturze z języka polskiego 2026
Najwięcej zmian dotyczy matur z języka polskiego. Są one następujące:
- Zmiana minimalnego limitu słów wypracowaniu - w 2026 roku wypracowanie z języka polskiego na poziomie podstawowym będzie musiało mieć przynajmniej 300 wyrazów, a nie 400 jak było dotychczas. Analogicznie w przypadku matury rozszerzonej z tego przedmiotu minimum wynosi teraz 400 słów zamiast 500. Czyli praca pisemna będzie mogła być sporo krótsza, co będzie ukłonem w stronę tych uczniów, którzy nie lubią się rozpisywać.
- Więcej pytań jawnych na maturze ustnej - w 2026 roku będzie ich 76, a nie 66 jak w ubiegłym roku. Przy czym w kilku przypadkach niektóre pytania zostały zamienione na inne lub minimalnie zmodyfikowane. Oto wykaż zmian na liście pytań jawnych (całą listę na 2026 rok od CKE możecie pobrać stąd):
- Pytania jawne, które doszły w 2026 roku:
- Lament świętokrzyski (fragmenty) - Motyw cierpiącej matki.
- Adam Mickiewicz, Dziady część III - Walka dobra ze złem o duszę ludzką.
- Adam Mickiewicz, Dziady część III - Czym dla człowieka może być wolność?
- Adam Mickiewicz, Dziady część III - Motyw samotności.
- Bolesław Prus, Lalka - Czym dla człowieka mogą być wspomnienia?
- Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara - Motyw przemiany bohatera.
- Stefan Żeromski, Przedwiośnie - Rola autorytetu w życiu człowieka.
- Stefan Żeromski, Przedwiośnie - Utopijny i realny obraz rzeczywistości.
- Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem - Walka o życie z perspektywy wojennej i powojennej.
- Albert Camus, Dżuma - Jakie postawy przyjmuje człowiek wobec zła?
- Pytania, które w 2026 roku zastąpiły te z poprzedniego roku bądź zostały zmodyfikowane:
- Sofokles, Antygona - Prawa boskie a prawa ludzkie - zamiast ubiegłorocznego pytania o konflikt racji moralnych.
- Pieśń o Rolandzie - Średniowieczny wzorzec rycerza - zajął miejsce pytania o średniowieczny etos rycerski.
- Adam Mickiewicz, wybrane ballady - Na czym polega ludowa sprawiedliwość? - zamiast wcześniejszego pytania o znaczenie przyrody dla człowieka.
- George Orwell, Rok 1984 - Czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa? - w zamian za pytanie o relacje międzyludzkie w rzeczywistości państwa totalitarnego.
- Sławomir Mrożek - Konflikt pokoleń - za pytanie o problem upadku wartości.
- Andrzej Stasiuk, Miejsce - Miejsca ważne w życiu człowieka - zamiast ubiegłorocznego pytania o to, jaką wartość dla człowieka ma pamięć o przeszłości.
- Nowe zasady ortografii - zgodnie z decyzją CKE z dnia 20 sierpnia 2025 roku, na maturze podstawowej i rozszerzonej w latach 2026-2030 dopuszczalne są obie wersje zasad ortografii - bieżąca i nowa. Jest to okres przejściowy, aby nie karać maturzystów za przyzwyczajenia. Z kolei uczniowie, którzy będą zdawali maturę podstawową i rozszerzoną w 2031 roku lub latach następnych muszą bezwzględnie stosować się do nowych zasad ortografii, które weszły w życie 1 stycznia 2026 roku. Oto lista wszystkich zmian w polskiej ortografii, które obecnie są jedynymi obowiązującym we wszystkich słownikach (kliknięcie nazwy przeniesie was do mojego artykułu na ten temat):
Uwaga - niektóre zagadnienia omawiałam łącznie, więc będą się powtarzały i przenosiły do tych samych artykułów, mimo że dotyczą innych zagadnień.
- Mniejsza liczba lektur - od roku szkolnego 2024/2025 lista lektur obowiązkowych na maturze podstawowej (ich znajomość jest też konieczna na maturze rozszerzonej) jest skrócona i obejmuje 34 pozycje, z czego 17 w całości, 12 we fragmentach oraz 5 ze szkoły podstawowej:
- Lektury, które wystarczy znać we fragmentach:
- Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana,
- Homer, Iliada (fragmenty)
- Lament świętokrzyski (fragmenty)
- Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty)
- Pieśń o Rolandzie (fragmenty)
- Ignacy Krasicki, wybrana satyra
- Adam Mickiewicz, wybrane ballady, w tym Romantyczność
- Henryk Sienkiewicz, Potop (fragmenty)
- Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (fragmenty)
- Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty)
- Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat (fragmenty)
- Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty).
- W całości trzeba znać na maturę te pozycje:
- Jan Parandowski, Mitologia, cz. I Grecja
- Sofokles, Antygona
- William Szekspir, Makbet
- Molier, Skąpiec
- Adam Mickiewicz, Dziady cz. III
- Bolesław Prus, Lalka
- Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara
- Stanisław Wyspiański, Wesele
- Stefan Żeromski, Przedwiośnie
- Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu
- Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem
- Albert Camus, Dżuma
- George Orwell, Rok 1984
- Sławomir Mrożek, Tango
- Marek Nowakowski, Górą „Edek” (z tomu Prawo prerii)
- Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie)
- Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach).
- Poza tym na maturze trzeba też znać 5 pozycji z zakresu szkoły podstawowej:
- Balladyna - Juliusz Słowacki;
- Zemsta - Aleksander Fredro;
- Dziady cz. II - Adam Mickiewicz;
- Pan Tadeusz (księgi I, II, IV, X, XI, XII) - Adam Mickiewicz;
- wybrane bajki - Ignacy Krasicki.
Więcej o lekturach do matury z języka polskiego znajdziecie w moich wcześniejszych tekstach z serii "Maturalnych Map Przetrwania", gdzie znajdziecie najważniejsze motywy oraz cytaty do każdej pozycji:
I jak? Czujecie się lepiej zaznajomieni z tym, co pojawi się na maturach w 2026 roku? Piszcie w komentarzach jak tam wasze przygotowania do egzaminów!
---
Źródła:
Komentarze
Prześlij komentarz
Komentując, pamiętajcie o szacunku zarówno do mnie (czyli autorki bloga), jak i do siebie nawzajem :). Wulgarne, obrażające i inne niezgodne z zasadami współżycia społecznego komentarze zostaną niezwłocznie usunięte.