Jak napisać opowiadanie twórcze na egzaminie ósmoklasisty 2027? Oto kompletny przewodnik krok po kroku

Na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego możecie się spodziewać dwóch zadań, w których czeka was napisanie dłuższego tekstu. Pierwsze to krótka forma wypowiedzi (np. zaproszenie lub ogłoszenie) i omówiliśmy je w artykule [Zasada 5 palców w pisaniu zaproszenia]. A drugie to dłuższa forma - opowiadanie lub przemówienie. Jest warte 20 punktów na 45 i tym samym to najwyżej punktowane zadanie na egzaminie ósmoklasisty. I tym właśnie opowiadaniem twórczym dzisiaj się zajmiemy. Dowiecie się, jakie elementy są niezbędne, pokażę wam też literackie przykłady oraz wytłumaczę czym są story cubes i jak z nich korzystać przy tworzeniu takich tekstów.

---

Co powinno zawierać opowiadanie twórcze? Podział na trzy części

Opowiadanie twórcze na egzaminie ósmoklasisty musi być napisane zgodnie z zasadami i zawierać niezbędne elementy. Są one następujące:

• Podział na akapity - czyli po prostu odstępy między blokami tekstu, powinny być przynajmniej trzy: wstęp, rozwinięcie i zakończenie, choć może być więcej, a każdy zaczyna się niewielkim wcięciem w tekście.

• Trójpodział tekstu - czyli wyraźne zaznaczenie zawiązania akcji (wstęp), rozwinięcia (punktu kulminacyjnego) oraz rozwiązania (zakończenia).

• Odwołanie do lektury obowiązkowej lub dodatkowej - bez tego ani rusz na egzaminie ósmoklasisty, w opowiadaniu trzeba za bohaterów wziąć postacie z lektur, tylko muszą zachować swój pierwotny charakter i wygląd. 

• Nowe przygody - choć opieracie się na lekturach szkolnych, to musicie wymyślić nowe przygody, na przykład kontynuację książkowej fabuły.

• Oryginalność - opowiadanie musi być w stu procentach waszego autorstwa, żadnego kopiowania od innych, tylko własna głowa.

• Opis miejsca i czasu akcji - opowiadanie musi mieć jasno zaznaczone ramy czasowe (np. porę dnia, porę roku czy miesiąc, a nawet epokę) oraz miejsce (las, zamek, jezioro, wieś czy miasto).

• Dialogi i monologi - w opowiadaniu muszą się pojawić rozmowy między bohaterami, czyli dialogi, które pokazują co czują, co zrobili lub dopiero zrobią bohaterowie historii. Z kolei monolog to dłuższa wypowiedź jednej postaci do siebie samej lub bez reakcji odbiorcy (odbiorców). Wyraża ona emocje i uczucia bohatera.

• Długość - opowiadanie na egzaminie ósmoklasisty musi mieć co najmniej 200 wyrazów, czyli mniej więcej jedną, całą stronę arkusza A4 lub półtorej. Oczywiście może też być więcej. Jeśli jednak wypracowanie będzie krótsze, to egzaminator ujmie za to punkty. Nie ryzykujcie, lepiej policzcie słowa. Kilka prostych metod macie w artykule o [sposobach liczenia wyrazów w wypracowaniu].

I jeszcze dwie uwagi końcowe:

• Piszcie czytelnie - naprawdę, to ważne, jeśli egzaminator nie będzie w stanie rozczytać waszego pisma może nawet skreślić całą pracę i przyznać zero punktów, a tego nie chcecie.

• Używajcie pięknej i poprawnej polszczyzny - piszcie ładnie i literacko, bez wulgaryzmów, żargonu (slangu), słów obcojęzycznych czy potoczyzmów. Za takie określenia stracicie punkty.

Poniżej macie też filmik z radami do pisania opowiadania twórczego na egzaminie ósmoklasisty od samego CKE na YouTube:

Dobrze, skoro omówiliśmy już niezbędne elementy opowiadania, czas na ich przykłady od najlepszych oraz ćwiczenie ich tworzenia za pomocą story cubes.

---

Świetne opowiadania od najlepszych, czyli dzieła Nowakowskiego i Sapkowskiego

Jako przykłady opowiadań przedstawię wam dzieła dwóch znanych pisarzy - Marka Nowakowskiego, dziennikarza, oraz Andrzeja Sapkowskiego, autora "Wiedźmina". Dlaczego właśnie oni? Już wszystko wyjaśniam.

Marek Nowakowski

Marek Nowakowski był wspaniałym dziennikarzem i pisarzem. Najlepszym dowodem są jego opowiadania ze zbioru "Książę Nocy". Co ważne, jedno z nich - "Górą Edek" będzie waszą lekturą w szkole średniej, więc tym bardziej warto się z nim zapoznać. Szczególnie, że jest krótkie i bardzo ciekawe, podobnie jak inne z tego tomu. 

Widać w nich nie tylko genialny warsztat pisarski, ale też ogromną spostrzegawczość Nowakowskiego. I empatię do każdej grupy społecznej, nawet tzw. "marginesu", co jest jego cechą charakterystyczną.

Andrzej Sapkowski

Andrzeja Sapkowskiego nie trzeba za bardzo przedstawiać. Jest autorem sagi o "Wiedźminie", "Trylogii Husyckiej", jak też kilku tomów opowiadań:

• "Ostatnie życzenie",
• "Miecz Przeznaczenia",
• "Maladie".

Wszystkie są świetne, z pięknymi opisami, świetnymi dialogami i mnóstwem humoru.

A skoro przy "Wiedźminie" jesteśmy, to zachęcam też do zapoznania się z tomem opowiadań "Wiedźmin. Szpony i kły", które są napisane przez fanów sagi. Zostały oficjalnie wybrane przez samego Andrzeja Sapkowskiego i umieszczone w książce. Są bardzo ciekawe, różnorodne i zdecydowanie warte przeczytania.

Jednak nie tylko czytanie opowiadań pomoże wam w ich pisaniu. Warto tu skorzystać ze story cubes, czyli kostek, które zamienią tworzenie historii w świetną zabawę. Można grać samemu i z innymi. Są tak skonstruowane, że bez problemu zapamiętacie elementy opowiadania i jego trójpodział. A jak je zrobić dowiecie się szczegółowo z poradnika o [wykonaniu i użyciu story cubes do kreatywnego opowiadania]. 

I to wszystko na dzisiaj, mam nadzieję, że dzięki moim poradom nie będziecie mieli problemu z pisaniem opowiadań. 😄 A, i piszcie w komentarzach swoje opowiadania na podstawie dwóch lektur w ramach ćwiczenia.

---

Źródła:

• CKE.gov.pl,
• wiedza i doświadczenie własne.