Nauka to pokarm dla rozumu

Dziś Lany Poniedziałek, zwany też Śmigusem-Dyngusem. A więc czas na szóstą i już ostatnią część mojej wielkanocnej serii. Tym razem dowiecie się, skąd pochodzi nazwa “Śmigus-Dyngus”, co konkretnie oznacza oraz doradzę wam, co czytać, aby rozruszać się po świętach wielkanocnych.  --- Śmigus-Dyngus to Lany Poniedziałek. Pochodzenie i znaczenie nazwy święta Zacznijmy od tego, że "Śmigus-Dyngus" to tak naprawdę dwa i dwie różne tradycje, z których do dziś przetrwała tylko jedna, ale po kolei.  Słowo " śmigus " pochodzi od " śmigać, smagać bądź chłostać ". Był to zwyczaj właśnie smagania wierzbowymi (symbol witalności i płodności) witkami po nogach dziewcząt i kobiet. Nie przetrwał on do naszych czasów, w przeciwieństwie do “dyngusa”, choć ten też się zmienił.  Sam " dyngus " wywodzi się od niemieckiego czasownika " dingen ", czyli " targować się, wykupywać ". I dlatego sam zwyczaj nazywano też wykupnym. A chodziło o wykupienie si...

Dziś Wielki Piątek, bardzo ważny dzień dla osób wierzących, w tym jeden z dwóch, w których wiernych obowiązuje post ścisły (jakościowy i ilościowy zarazem). To również czas ciszy, refleksji i skupienia, z czego naprawdę warto skorzystać dla zdrowia psychicznego. Poza tym taka cisza i pauzy pojawiają się też w literaturze, o czym dzisiaj opowiem. Ps. Uważajcie na zapis - Wielki Piątek oznacza święto, a Piątek Wielki to wieś położona w województwie wielkopolskim. I uprzedzam pytania - tak, jest też Piątek Mały, w tym samym województwie. --- Cisza, refleksja i niedopowiedzenie w literaturze. Tak robią pisarze Pisarze też wprowadzają w swoich dziełach ciszę i niedopowiedzenie. To pozwala czytelnikowi na refleksję, a niekiedy wprowadza też nieco humoru lub ironii. W jaki sposób? Oto dwa najczęstsze: Litota (od starogreckiego słowa litótēs, czyli skromność, prostota) - to figura retoryczna, która jest przeciwieństwem hiperboli, a jej celem to umniejszenie znaczenia bądź powagi sytuacji. W j...

Wielkanoc za pasem, więc kontynuuję świąteczną serię postów. Były już: rozróżnienie [ Pisanki, kraszanki czy kroszonki? ], [ Sposoby na naturalne farbowanie jajek ] oraz [ Symbolika potraw i dekoracji ]. Dzisiaj opowiem wam o wielkanocnych zabawach, zarówno tych tradycyjnych (nie wszystkie przetrwały próbę czasu), jak i bardziej nowoczesnych, które są też organizowane obecnie.  --- Co robić w Wielkanoc? Oto lista świątecznych zabaw dla każdego Naszą listę wielkanocnych zabaw zaczniemy od tych tradycyjnych. Dwie z nich były organizowane do dwudziestolecia międzywojennego, a potem zniknęły. Na szczęście zachowały się w ludowej pamięci. Są to: Chodzenie z kurem (kurkiem) wielkanocnym, czyli z kogutem - to była wersja dla chłopców i młodzieńców, którzy wozili owego kurka po okolicy, śpiewając przy tym i zbierając pieniądze na buciki dla niego oraz smakołyki świąteczne. Ot, takie wielkanocne kolędowanie. Pamiętam opis tej zabawy wraz z wierszykiem jeszcze z wczesnej podstawówki, z podr...

Za kilka dni Wielkanoc, więc z tej okazji pokusiłam się o serię świątecznych postów. Za nami już rozróżnienie [Pisanki, kraszanki czy kroszonki]   oraz [Sposoby na naturalne farbowanie jajek] . Dzisiaj przyjrzymy się zawartości wielkanocnego koszyczka, stołu oraz dekoracjom. Każdy z tych elementów ma bowiem konkretne znaczenie.  --- Co oznaczają wielkanocne pokarmy? Oto symbole wiosennych świąt Zaczniemy od zawartości wielkanocnego koszyczka. To o tyle ważne, że wszystko, co do niego trafia, ma znaczenie. Jakie? Zobaczcie sami: jajka - to najważniejszy element święconki, a oznacza nowe życie i odrodzenie. chleb - symbolizuje Jezusa, siłę i dostatek. chrzan - oznacza siłę fizyczną, jak też zdolność pokonania życiowej goryczy (męki Chrystusa). pieprz - podobnie jak chrzan oznacza zdolność pokonania życiowej goryczy (męki Chrystusa). sól - konserwuje żywność i symbolizuje oczyszczenie ze zła i grzechu. wędlina (kiełbasa) - to symbol zdrowia, siły i dobrobytu. ser - więź człowieka...

Za kilka dni Wielkanoc, a to oznacza malowanie i ozdabianie jajek. Najczęściej kupujemy do tego celu gotowe barwniki, ale dzisiaj proponuję zdrowszą i bezpieczniejszą alternatywę. A wystarczą do tego produkty, które (prawie) na pewno macie w kuchni.  --- Ekologiczne barwniki zero waste do jajek. Wielkanoc 2026 Zanim wyjaśnię jak domowymi sposobami farbować jajka, to parę informacji wstępnych. Po pierwsze kolor skorupki. Na białych zdecydowanie lepiej wyglądają kolory, choć są też jaśniejsze. Z kolei te beżowe i jasnobrązowe prezentują się mniej okazale, ale barwy na nich są nieco intensywniejsze. Zresztą możecie to przetestować, rysując tymi samymi kolorami kredek na białym, a potem na beżowym papierze (tak, są takie bloki i szkicowniki, sama mam dwa 😁). Z pewnością zauważycie różnicę.  Druga sprawa to przygotowanie tychże jajek (lub wydmuszek - nakłujcie oba końce i wydmuchajcie zawartość na talerzyk czy miseczkę). Przed malowaniem umyjcie je, przetrzyjcie  octem i wysu...