Zmiany w polskiej ortografii od 1 stycznia 2026 roku. Oto co konkretnie zmieni się w regułach pisowni już za kilka tygodni. Część VI

Zmiany w polskiej ortografii od 1 stycznia 2026 roku. Tak zmienią się reguły pisowni przymiotników pochodzących od nazw osobowych

O tym, że pewne zasady polskiej ortografii ulegną zmianie, wiadomo od końca 2024 roku. Jednak nowe reguły wejdą w życie dopiero 1 stycznia 2026 roku, a wszystko po to, aby każdy na spokojnie je sobie przyswoił. I żeby był czas na przygotowanie zaktualizowanych słowników języka polskiego. A co właściwie się zmieni? Reguły pisowni z trzech obszarów:

• wielką i małą literą,
• łącznie i rozdzielnie (czyli razem i osobno),
• użycia łącznika - razem z nim czy bez.

Brzmi jak duża rewolucja? Nic z tych rzeczy! Jak tłumaczy Rada Języka Polskiego (RJP) jest to tylko uporządkowanie dotychczasowych zasad, aby poprawna pisownia nie nastręczała już trudności. Wszystkie zmiany dotyczą bowiem zasad konwencjonalnych, czyli jednego z czterech filarów polskiej ortografii. Pozostałe trzy to zasady: fonetyczne (piszemy właściwie zgodnie z wymową), morfologiczne (kluczowe części wyrazów zawsze brzmią tak samo, niezależnie od wymowy czy zmian znaczenia) oraz historyczne (nienaruszalne, dotyczą pisowni wyrazów z "u", "ó", "ż", "rz", "h" i "ch"). Aby ułatwić wam przyswojenie tych nowych zasad, będę je opisywała po kolei, aby nie było bałaganu. Tym razem przedstawię wam nowe zasady pisowni przymiotników pochodzących od nazw osobowych, czyli imion i nazwisk.

---

Nowe zasady ortografii w 2026 roku. Inaczej zapiszemy przymiotniki, które pochodzą od imion i nazwisk

Do tej pory pisownia przymiotników pochodzących od imion i nazwisk zależała od tego, czy ów przymiotnik dotyczył właściciela (odpowiadał też na pytanie "czyj?") - wtedy czy do cechy (odpowiadał wtedy na pytanie "jaki?"). W tym pierwszym przypadku wspomniany przymiotnik pisaliśmy wielką literą, a w drugim - małą. Jednak od 1 stycznia 2026 roku będziemy wszystkie te przymiotniki pisać jednakowo - małą literą. Poniżej kilka przykładów dla zilustrowania:

• dramat szekspirowski,
• koncert chopinowski,
• koncepcja kartezjańska,
• poezja miłoszowa,
• kazimierzowski pałac,
• leibnizjański system,
• poeta mickiewiczowski,
• heglowski dylemat,
• lukullusowy zwyczaj,
• epoka zygmuntowska,
• porównanie homeryckie,
• wiek balzakowski,
• geometria euklidesowa,
• ogród jordanowski.

---

Choć to jeszcze nie wszystko. W języku polskim nie brakuje wyjątków i w tej kwestii też jeden znajdziemy. Mianowicie chodzi o przymiotniki archaiczne, zakończone -owy, -in (-yn), -ów i pochodzące od imion bądź nazwisk, które będą miały dwa poprawne zapisy - zarówno małą, jak i dużą literą. Poniżej znajdziecie kilka przykładów, które powinny rozjaśnić wam tę regułę:

• Wojtkowy dom lub wojtkowy dom,
• Marysina chustka lub marysina chustka,
• Tomków dwór lub tomków dwór,
• Anina broszka lub anina broszka,
• Różyn (należący do Róży) lub różyn - ta forma jest praktycznie niespotykana*,
• Bolesławowwa chwała lub bolesławowa chwała,
• Wojciechowy duch lub wojciechowy duch,
• Kazimierzowe prawa lub kazimierzowe prawa,
• Stanisławowy porządek lub stanisławowy porządek.

* Istnieje w Polsce miejscowość o nazwie Różyn, która pochodzi właśnie od imienia Róża. To wieś położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lubomino w historycznej Warmii. Jako ciekawostkę dodam, że w latach 1975-1998 wieś Różyn administracyjnie należała do ówczesnego województwa olsztyńskiego.