Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego 2026. Nie popełnijcie tych 10 najczęstszych błędów. To nemezis wielu uczniów

Otwarta książka w języku polskim, pod nią pióro (zdjęcie ilustracyjne)

W poprzednich artykułach omówiłam powszechne błędy w egzaminach ósmoklasisty w językach obcych - [angielskim], [niemieckim], [hiszpańskim], [francuskim] oraz [włoskim]. Dzisiaj zajmiemy się językiem polskim i 10 najczęstszymi błędami, jakie na tym przedmiocie robią uczniowie. Ku przestrodze, abyście wy ich dzięki temu uniknęli.

---

10 najczęstszych błędów z języka polskiego na egzaminie ósmoklasisty. Unikajcie za wszelką cenę

Poniżej znajdziecie listę 10 najczęstszych błędów w języku polskim z podziałem na trzy kategorie - ogólne, gramatyczne i słowne. Oto cały spis:

Błędy ogólne

  • Niedokładne czytanie poleceń - to jest wręcz notoryczne, choć stosunkowo łatwo tego uniknąć. Uczniowie nie doczytają do końca i już odpowiadają. A to błąd. I strata cennych punktów, bo np. umyka wam liczba wymaganych argumentów czy lektury, których trzeba się oprzeć. Egzaminatorzy CKE doskonale znają ten mechanizm i go wykorzystują, dając na początku zadania informacje, które nie mają nic wspólnego z poprawnym rozwiązaniem. Nie dajcie się złapać w pułapkę - zawsze czytajcie (słuchajcie) od deski do deski, a dopiero potem piszcie. Ja sama zauważyłam tę prawidłowość bardzo szybko i zawsze najpierw czytałam (słuchałam) polecenie do końca, a dopiero potem odpowiadałam. Oszczędziło mi to sporo nerwów (i punktów). Także polecam tę metodę zamiast robienia "po łebkach", byle szybciej.
  • Błędne argumenty w wypowiedziach - to również częsty problem na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego. Uczniowie nie podają konkretnych przykładów z lektur, tylko ogólniki, i to nawet nie poparte tekstem. To z kolei prowadzi do naprawdę solidnych błęów - rzeczowych, a w skrajnych przypadkach nawet kardynalnego. A co to za błędy? W poniższej tabeli macie wyjaśnienie i przykłady:

Błąd rzeczowyBłąd kardynalny
pomyłka merytorycznanajpoważniejszy błąd, jaki można zrobić w wypracowaniu na egzaminie ósmoklasisty
dotyczy lektury - postaci, autora, fabuły czy kontekstu, ale zarazem nie wpływa na argumentację rozprawki.to dobitny dowód na to, że zdający zupełnie nie zna lektury obowiązkowej, którą powinien przeczytać w całości. Jest nim np. mylenie postaci (twierdzenie, że pan Tadeusz kochał Danusię Jurandównę zamiast Zosi), zmyślanie fabuły, przekręcanie informacji o autorze czy mieszanie gatunków literackich (np. nazwanie trenu fraszką) do tego stopnia, że wpływa to na argumentację w rozprawce.
każdy to strata 1 punktu, przy 3 błędach rzeczowych = zero punktów za "Kompetencje literackie i kulturowe"1 błąd kardynalny = 0 punktów za całe wypracowanie

  • Brak odniesienia do tekstów literackich - nierzadko się zdarza, że ósmoklasiści wcale nie odnoszą się do żadnych tekstów literackich - ani do lektur obowiązkowych, ani dodatkowych. A to poważny błąd. Na egzaminie ósmoklasisty NIE WOLNO odnosić się do: powieści obrazkowych (komiksów), mang, gier komputerowych i scenariuszy filmowych (czyli filmów i seriali, w tym animowanych). Za to JAK NAJBARDZIEJ MOŻECIE odnieść się do następujących pozycji uzupełniających:
    • René Goscinny, Jean-Jacques Sempé - Mikołajek  - wybór opowiadań,
    • Ignacy Krasicki, - wybrane bajki,
    • Ignacy Krasicki - Żona modna (satyra),
    • Adam Mickiewicz - Pan Tadeusz - księgi III, V, VI, VII, VIII i IX,
    • Adam Mickiewicz - Powrót taty, 
    • Adam Mickiewicz - Pani Twardowska,
    • Adam Mickiewicz - Śmierć Pułkownika, 
    • Adam Mickiewicz - wybrany utwór z cyklu Sonety krymskie,
    • Józef Wybicki - Mazurek Dąbrowskiego,
    • Maria Konopnicka - Rota,
    • Bolesław Prus - Katarynka,
    • Henryk Sienkiewicz - W pustyni i w puszczy,
    • Juliusz Słowacki - W pamiętniku Zofii Bobrówny,
    • Jan Kochanowski - treny I i V,
    • Melchior Wańkowicz - Tędy i owędy (wybrany reportaż).
    • wybrane mity greckie, w tym mit o: 
      • powstaniu świata,
      • Prometeuszu,
      • Syzyfie,
      • Demeter i Korze,
      • Dedalu i Ikarze,
      • Heraklesie,
      • Tezeuszu i Ariadnie,
      • Orfeuszu i Eurydyce,
    • Biblia:
      • stworzenie świata i człowieka,
      • przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach, miłosiernym Samarytaninie, siewcy i pannach roztropnych,
    • wybrane podania i legendy polskie - np.: o Lechu, o Piaście, o Kraku i Wandzie
    • wybrane baśnie polskie i europejskie:
      • Aleksander Puszkin - Bajka o rybaku i złotej rybce,
      • Charles Perrault, Kopciuszek.
  • Nieczytelne pismo - pisałam już o tym parokrotnie, ale powtórzę, bo muszę - niewyraźne i nieczytelne pismo oznacza pracę ocenioną w całości na zero punktów. Tak, dobrze przeczytaliście - nieczytelnej pracy egzaminator nie sprawdzi, tylko wstawi od razu ZERO punktów za całość. Dlatego ćwiczcie ładne (lub chociaż czytelne pismo), aby na pewno wasza praca została sprawdzona. A jeśli podejrzewacie u siebie dysgrafię, to zgłoście się do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Możecie otrzymać dodatkowy czas na egzaminie ósmoklasisty, a w niektórych przypadkach np. możliwość pisania go na komputerze. 

Błędy gramatyczne

  • Błędy interpunkcyjne - szczególnie przecinki nie tam, gdzie powinny być, o ile w ogóle się pojawiają. Znam to z autopsji - też miałam z tym problem. Pomaga czytanie książek (szczególnie tych "starszej daty", bo są serio lepiej zredagowane) oraz ćwiczenie pisania z autokorektą w komputerze, ale czynne, czyli program podkreśla błąd = patrzę, co to za błąd i staram się zapamiętać. A ile błędów interpunkcyjnych można zrobić na egzaminie ósmoklasisty? Spójrzcie poniżej (w nawiasach podano dopuszczalną liczbę błędów dla uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się):
    • 1 punkt - maksymalnie 9 błędów interpunkcyjnych (maksymalnie 11 błędów interpunkcyjnych),
    • 0 punktów - 10 i więcej błędów interpunkcyjnych (12 lub więcej błędów interpunkcyjnych).
  • Błędy ortograficzne - czyli problemy z poprawnym pisaniem słów z h/ch, ż/rz, ó/u, a także tym, które piszemy razem, a które osobno. Do dwóch najczęstszych "naprawdę" i "na pewno" znam krótki wierszyk - "Prawda łączy, a pewność dzieli". Poza tym ponownie zachęcam do czytania książek, najlepiej tych "starej daty", bo są lepiej zredagowane, jak też do robienia sobie dyktand. Jest mnóstwo książek, programów i stron www do tego, np. Dyktanda.net, Dyktanda.online, Umiemypolski.pl czy Ortograf.pl. A ile błędów ortograficznych można zrobić na egzaminie ósmoklasisty? Oto rozpiska (w nawiasach podano dopuszczalną liczbę błędów dla uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się):
    • 2 punkty - maksymalnie 1 błąd ortograficzny (maksymalnie 3 błędy ortograficzne),
    • 1 punkt - maksymalnie 2-3 błędy ortograficzne (maksymalnie 4-6 błędów ortograficznych),
    • 0 punktów - 4 i więcej błędów ortograficznych (7 lub więcej błędów ortograficznych).
Tu na chwilę się zatrzymam - zgodnie z decyzją CKE z dnia 20 sierpnia 2025 roku, na egzaminie ósmoklasisty w latach 2026-2030 dopuszczalne są obie wersje zasad ortografii - bieżąca i nowa. Z kolei uczniowie, którzy będą zdawali egzamin ósmoklasisty w 2031 roku lub latach następnych muszą bezwzględnie stosować się do nowych zasad ortografii, które wchodzą w życie 1 stycznia 2026 roku. Poniżej macie listę wszystkich zmian w polskiej ortografii od 2026 roku:

  • Błędy składniowe - czyli konstrukcje w stylu "wziąść" zamiast wziąć czy "poszłem" w miejsce poprawnego poszedłem, to nie tylko błąd składniowy, ale i potoczyzm, na który na egzaminie ósmoklasisty nie ma miejsca. Poza tym wystrzegajcie się też błędów w stylu "Kali jeść, Kali pić", bo to też rażące błędy składniowe, na które nie możecie sobie pozwolić.

Błędy słowne

  • Używanie potocyzmów - zacznę od tego, bo powyżej o tym wspomniałam, na egzaminie ósmoklasisty NIE WOLNO używać języka potocznego, bo powiedzmy sobie wprost - ani on ładnie nie brzmi, ani nie jest poprawny. Także takim potworkom językowym jak "wogóle" (zamiast w ogóle), "wziąść" zamiast wziąć czy "poszłem" w miejsce poprawnego poszedłem mówimy zdecydowane NIE. Na egzaminie ósmoklasisty używamy eleganckiego, poprawnego języka polskiego i kropka.
  • Mieszanie słów - potoczny język jest wręcz naszpikowany błędami, a jednym z nich jest nierozróżnianie znaczenia słów, np. "ubrać buty" zamiast założyć buty. Pamiętajcie - ubrać można siebie, inną osobę lub nawet zwierzę, a nie odzież czy biżuterię.😁Dlatego ubrania i ozdoby ZAKŁADAMY na siebie (kogoś), a nie odwrotnie. Drugim popularnym błędem z tej kategorii jest używanie "tudzież" jako "lub". To błąd i to wierutny! Tudzież to "i", staromodne, ale "i". 
  • Błędy w użyciu związków frazeologicznych, czyli powiedzeń, przysłów i innych - to niezaprzeczalny fakt, że uczniowie przekręcają je, o ile w ogóle je znają i rozumieją. Chyba najbardziej rozpoznawalnym przykładem jest tu powiedzenie "po linii największego oporu", które notorycznie wręcz jest przekręcane na "po najmniejszej linii oporu". Pamiętajcie - to opór ma być tu najmniejszy, a nie linia. 😁

Jeśli chodzi o najczęstsze błędy z języka polskiego na egzaminie ósmoklasisty, to już wszystko. Jak dodatek z tego przedmiotu mam dla was pełną listę lektur obowiązkowych, które trzeba znać: [Pełne zestawienie lektur obowiązkowych w całości] oraz [Pełne zestawienie lektur obowiązkowych we fragmentach]. I jeszcze jedno na koniec - pamiętajcie, że AI egzaminu za was nie zda. 

I jak wszystko zrozumiałe? Czy jednak coś trzeba rozwinąć? Piszcie w komentarzach! 

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Próbne egzaminy ósmoklasisty z Operonem marzec 2026. Oto wszystko, co musicie wiedzieć o tych egzaminach

Próbne matury na poziomie podstawowym od CKE marzec 2026. Oto wszystko, co musicie wiedzieć o tych egzaminach

Pewniaki z lektur obowiązkowych na egzaminie ósmoklasisty 2026. Oto 5 najbardziej uniwersalnych motywów literackich do wypracowania