Zasady oceniania wypracowań na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego. To trzeba wiedzieć o ortografii i interpunkcji na 2026 rok

Zasady oceniania wypracowań na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego w 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 roku oficjalnie wchodzą w życie zmiany w polskiej ortografii. To oznacza również pewne zmiany dla uczniów, szczególnie tych, którzy podchodzą wówczas do egzaminu ósmoklasisty. Część roczników będzie mogła stosować się do dawnych zasad, jak i tych nowych. Jednak niektóre będą musiały trzymać się wyłącznie nowych reguł. Które? I jak w ogóle są oceniane wypracowania na egzaminach ósmoklasisty? Poniżej wyjaśniam wszystkie te kwestie tak, że już nie będziecie mieli żadnych wątpliwości. Zapraszam do lektury!

CKE ma jasno określone zasady oceniania wypracowań z języka polskiego. Wolno zrobić określoną liczbę błędów

Zacznę od przedstawienia wam zasad oceniania wypracowań na egzaminie ósmoklasisty 2026. A zwłaszcza tego, ile i jakich błędów możecie zrobić, aby nadal zdobyć dużo punktów. Przy czym z języka polskiego jest do zdobycia w sumie 45 punktów, z czego 25 za część testową i 20 za wypracowanie. My skupimy się właśnie na tym drugim, czyli wypracowaniu. Musi mieć przynajmniej 200 słów i być jedną z trzech form wypowiedzi: opowiadaniem, rozprawką bądź przemówieniem. W takiej pracy egzaminator ocenia osiem rzeczy:

• realizację tematu wypracowania (2 pkt) - musi być w odpowiedniej formie, w całości na dany temat i realizować wszystkie punkty podane w zadaniu,

• elementy twórcze (5 pkt)

• w opowiadaniu musi być:

• konsekwentna narracja,
• logicznie ułożone wydarzenia,
• urozmaicona fabuła - przynajmniej 6 z wymienionych elementów: zwroty akcji, dialogi, puenta, opis, charakterystyka bohatera, czas i miejsce akcji, punkt kulminacyjny, monolog, retrospekcja (przywołanie wydarzeń sprzed fabuły bieżącej, co ją wzbogaca),
• wykorzystana wskazana lektura (tutaj i tutaj macie listę wszystkich pozycji) lub utwór z listy nieobowiązkowych (na końcu podaję ich listę),

• w rozprawce bądź przemówieniu muszą być argumenty:

• wnikliwe,
• poparte dobrymi przykładami,
• uporządkowane - od najważniejszego do najmniej istotnego lub argument - kontrargument (przeciwieństwa).

• kompetencje literackie i kulturowe (2 pkt) - funkcjonalne wykorzystanie lektury, czyli przywołanie wątków bądź wydarzeń, które dobrze ilustrują tok rozumowania,

• kompozycja tekstu (2 pkt):

• wyodrębnienie konkretnych akapitów (w rozprawce musi też być wstęp, rozwinięcie i zakończenie),
• logiczna (uporządkowana) wypowiedź,
• wypracowanie jest spójne, czyli zdania i akapity są ze sobą powiązane i łatwo można zrozumieć całość,

• styl (2 pkt) - musi być jednolity w całej pracy oraz nie może zawierać potoczyzmów (słów z mówionego języka potocznego),

• język (4 pkt) - poprawne użycie różnych typów zdań oraz bogate słownictwo (np. użycie związków frazeologicznych, rzadko używanych słów etc.),

• interpunkcja (1 pkt, w nawiasach podano dopuszczalną liczbę błędów dla uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się):

• 1 punkt - maksymalnie 9 błędów interpunkcyjnych (maksymalnie 11 błędów interpunkcyjnych),
• 0 punktów - 10 i więcej błędów interpunkcyjnych (12 lub więcej błędów interpunkcyjnych).

• ortografia (2 pkt, w nawiasach podano dopuszczalną liczbę błędów dla uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się):

• 2 punkty - maksymalnie 1 błąd ortograficzny (maksymalnie 3 błędy ortograficzne),
• 1 punkt - maksymalnie 2-3 błędy ortograficzne (maksymalnie 4-6 błędów ortograficznych),
• 0 punktów - 4 i więcej błędów ortograficznych (7 lub więcej błędów ortograficznych).

Zmiany w polskiej ortografii a egzamin ósmoklasisty 2026. To trzeba wiedzieć

Tu na chwilę się zatrzymam - zgodnie z decyzją CKE z dnia 20 sierpnia 2025 roku, na egzaminie ósmoklasisty w latach 2026-2030 dopuszczalne są obie wersje zasad ortografii - bieżąca i nowa. Z kolei uczniowie, którzy będą zdawali egzamin ósmoklasisty w 2031 roku lub latach następnych muszą bezwzględnie stosować się do nowych zasad ortografii, które wchodzą w życie 1 stycznia 2026 roku. 

I jeszcze dwie ważne kwestie:

• prace napisane nieczytelnie są oceniane na 0 punktów,
• wypowiedzi obraźliwe, wulgarne, propagujące łamanie prawa bądź postawy nieetyczne - nie zostaną ocenione w ogóle lub za styl i język uczeń otrzyma 0 pkt. 

W wypracowaniu można się odwołać do lektur i pozycji, spoza kanonu. Jednak są one ściśle określone

Na egzaminie ósmoklasisty 2026 uczeń NIE MOŻE w wypracowaniu odwołać się do utworów nieliterackich jak:

• powieść obrazkowa (komiks),
• manga,
• gra komputerowa,
• scenariusz filmowy (czyli filmów i seriali, w tym animowanych).

A do czego w takim razie (poza lekturami obowiązkowymi) można odwołać się w wypracowaniu na egzaminie ósmoklasisty? Oto lista, którą obiecałam już na początku. Do tych utworów literackich śmiało możecie się odnieść w swojej pracy pisemnej:

• René Goscinny, Jean-Jacques Sempé - Mikołajek  - wybór opowiadań,
• Ignacy Krasicki, - wybrane bajki,
• Ignacy Krasicki - Żona modna (satyra),
• Adam Mickiewicz - Pan Tadeusz - księgi III, V, VI, VII, VIII i IX,
• Adam Mickiewicz - Powrót taty, 
• Adam Mickiewicz - Pani Twardowska,
• Adam Mickiewicz - Śmierć Pułkownika, 
• Adam Mickiewicz - wybrany utwór z cyklu Sonety krymskie,
• Józef Wybicki - Mazurek Dąbrowskiego,
• Maria Konopnicka - Rota,
• Bolesław Prus - Katarynka,
• Henryk Sienkiewicz - W pustyni i w puszczy,
• Juliusz Słowacki - W pamiętniku Zofii Bobrówny,
• Jan Kochanowski - treny I i V,
• Melchior Wańkowicz - Tędy i owędy (wybrany reportaż).
• wybrane mity greckie, w tym mit o: 

• powstaniu świata,
• Prometeuszu,
• Syzyfie,
• Demeter i Korze,
• Dedalu i Ikarze,
• Heraklesie,
• Tezeuszu i Ariadnie,
• Orfeuszu i Eurydyce,

• Biblia:
• stworzenie świata i człowieka,
• przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach, miłosiernym Samarytaninie, siewcy i pannach roztropnych,

• wybrane podania i legendy polskie - np.: o Lechu, o Piaście, o Kraku i Wandzie
• wybrane baśnie polskie i europejskie:

• Aleksander Puszkin - Bajka o rybaku i złotej rybce,
• Charles Perrault, Kopciuszek.